O‘ZBEK TILSHUNOSLARINING LINGVISTIKAGA OID QARASHLARI

Authors

  • Shohsanam Tursunova Sultonmurod qizi x

Keywords:

o'zbek leksikologiyasi, leksik-semantik tahlil, so'z ma'nosi, semasiologiya, leksikografiya, etimologiya, semantik o'zgarish, kognitiv leksikologiya, ilmiy maktab, o'zbek tilshunosligi tarixi.

Abstract

 Ushbu maqola o'zbek tilshunosligida leksikologiya sohasida shakllangan ilmiy qarashlarni, nazariy konsepsiyalarni va tadqiqot maktablarini tizimli tahlil qilishga bag'ishlangan. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy tahlil, struktural va funksional-semantik metodologiyalardan foydalanilgan. O'zbek leksikologiyasining XIX asr oxiri — XXI asr boshigacha bo'lgan rivojlanish bosqichlari, asosiy vakillari hamda ularning nazariy hissalari ko'rib chiqilgan. Tahlil natijasida o'zbek tilshunosligida leksikaga oid qarashlarning uch asosiy yo'nalish — tarixiy-etimologik, struktural-semantik va kognitiv-funksional — doirasida rivojlanganligi aniqlandi. Tadqiqot o'zbek leksikologiyasining nazariy tarixini yaxlit va tizimli tarzda ko'rsatib, ushbu sohaning keyingi rivojlanishi uchun metodologik zamin yaratadi.

References

Qoshg'ariy M. Devonu lug'otit turk. 3 jildda. — Toshkent: Fan, 1960–1963.

Navoiy A. Muhokamatul lug'atayn. — Toshkent: Fan, 1966. — 120 b.

Fitrat A. O'zbek tili grammatikasi. — Toshkent, 1930. — 180 b.

Abdurahmonov G'., Hojiyev A. O'zbek tili leksikologiyasi. — Toshkent: Fan, 1982. — 286 b.

Mirtojiev M. O'zbek tilining semasiologiyasi. — Toshkent: O'qituvchi, 2004. — 224 b.

Dadaboyev H. Leksik-semantik munosabatlar. — Toshkent: Fan, 2009. — 188 b.

Rahmatullayev Sh. O'zbek tilining frazeologik lug'ati. — Toshkent: O'qituvchi, 1978. — 407 b.

Mahmudov N. Til va tafakkur. — Toshkent: Fan, 2012. — 312 b.

Nurmonov A. O'zbek tilshunosligi tarixi. — Toshkent: Sharq, 2002. — 272 b.

Safarov Sh. Kognitiv lingvistika. — Toshkent: O'zbekiston, 2006. — 256 b.

Mengliyev B. Hozirgi o'zbek adabiy tili. — Toshkent: Sano-standart, 2018. — 334 b.

Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug'ati. — Toshkent: Fan, 2002. — 168 b.

Mamatov A. O'zbek frazeologiyasining leksik-semantik muammolari. — Toshkent: Fan, 1999. — 148 b.

Ulashev Q. O'zbek tilining leksikologiyasi. — Toshkent: O'qituvchi, 1995. — 196 b.

Tursunov U., Muxtorov J., Rahmatullayev Sh. Hozirgi o'zbek adabiy tili. — Toshkent: O'zbekiston, 1992. — 400 b.

Vinogradov V.V. Leksikologiya i leksikografiya. — Moskva: Nauka, 1977. — 312 s.

Shmelev D.N. Problemy semanticheskogo analiza leksiki. — Moskva: Nauka, 1973. — 280 s.

Ullmann S. Semantics: An Introduction to the Science of Meaning. — Oxford: Blackwell, 1962. — 278 b.

Lyons J. Semantics. Vol. 1–2. — Cambridge: Cambridge University Press, 1977. — 897 b.

Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. — Chicago: University of Chicago Press, 1980. — 242 b.

Downloads

Published

2026-03-23

How to Cite

Shohsanam Tursunova Sultonmurod qizi. (2026). O‘ZBEK TILSHUNOSLARINING LINGVISTIKAGA OID QARASHLARI. IQRO , 20(02), 750–755. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/5796