ISLOMIY MOLIYA INSTITUTLARINING KORPORATIV BOSHQARUV MODELI VA UNI O'ZBEKISTONDA QO'LLASH IMKONIYATLARI

Authors

  • Sulaymonova Guljaxon Nazirjon qizi O’zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magistranti

Keywords:

islomiy moliya, korporativ boshqaruv, shariat kengashi, shariat auditi, AAOIFI, IFSB, islomiy darcha, mushoraka, mudaraba, murabaha, ijara, sukuk, takaful, O‘zbekiston.

Abstract

Mazkur maqolada islomiy moliya institutlarining korporativ boshqaruv modeli, uning shariatga muvofiqlikni ta’minlovchi institutsional mexanizmlari hamda AAOIFI va IFSB kabi xalqaro standartlar asosidagi boshqaruv yondashuvlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda shariat kengashi (Shariah Supervisory Board), direktorlar kengashi, ichki nazorat, shariat auditi va oshkoralik kabi elementlarning islomiy moliya institutlari barqarorligi va ishonchliligidagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, O‘zbekistonda islomiy moliya xizmatlarini joriy etish bo‘yicha huquqiy asoslar, xususan Markaziy bankning 3536-son qarori bilan mikromoliya tashkilotlarida shariatga mos moliyalashtirish xizmatlarini yo‘lga qo‘yish tartibi hamda “islomiy darcha” amaliyotining shakllanishi baholanadi. Natijalarga ko‘ra, O‘zbekistonda islomiy moliya institutlari korporativ boshqaruvini rivojlantirish uchun dual yondashuv (islomiy darcha + alohida islom banklari), markaziy shariat kengashi, shariat auditi hamda xalqaro standartlarga mos prudensial nazoratni bosqichma-bosqich joriy etish optimal model sifatida asoslanadi.

References

Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI). Governance Standards for Islamic Financial Institutions (GSIFI). — Manama: AAOIFI, 2024. AAOIFI islomiy moliya institutlari uchun korporativ boshqaruv, shariat nazorati va audit bo‘yicha xalqaro standartlarni ishlab chiqadi.

AAOIFI. Shari’a Supervisory Board: Appointment, Composition and Report (Governance Standard No. 1). — Manama: AAOIFI. Mazkur standart shariat kengashining tuzilishi, vakolatlari va hisobot berish tartibini belgilaydi.

Islamic Financial Services Board (IFSB).

Guiding Principles on Shariah Governance Systems for Institutions Offering Islamic Financial Services. — Kuala Lumpur: IFSB.

OECD. G20/OECD Principles of Corporate Governance. — Paris: OECD Publishing, 2015.

Bank for International Settlements (BIS). Principles for Financial Market Infrastructures. — Basel: BIS, 2012.

Hasan Z. Shariah Governance in Islamic Banks. — Edinburgh: Edinburgh University Press.

Lewis M. K., Algaoud L. M. Islamic Banking. — Cheltenham: Edward Elgar Publishing.

Iqbal Z., Mirakhor A. An Introduction to Islamic Finance: Theory and Practice. — Singapore: Wiley.

Chapra M. U., Ahmed H. Corporate Governance in Islamic Financial Institutions. — Jeddah: Islamic Development Bank / IRTI.

Dusuki A. W. Islamic Financial System: Principles and Operations. — Kuala Lumpur: International Shari’ah Research Academy (ISRA).

Downloads

Published

2026-03-23

How to Cite

Sulaymonova Guljaxon Nazirjon qizi. (2026). ISLOMIY MOLIYA INSTITUTLARINING KORPORATIV BOSHQARUV MODELI VA UNI O’ZBEKISTONDA QO’LLASH IMKONIYATLARI. IQRO , 20(02), 739–744. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/5794