IMMUNITETNI MUSTAHKAMLASHDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINING O‘RNI. MOLEKULYAR-HUJAYRAVIY MEXANIZMLAR, EPIGENETIK OMILLAR VA KLINIK-PROFILAKTIK STRATEGIYALAR

Authors

  • Komilova Dilkushod Ikromjon qizi Qo’qon universiteti Andijon filiali Tibbiyot fakulteti, Davolash ishi

Keywords:

Immunitet, sog‘lom turmush tarzi, mikronutrientlar, jismoniy faollik, gipodinamiya, immunomodulyatsiya, O‘zbekiston tibbiyoti, adaptatsiya, T-limfotsitlar, sitokinlar, oksidativ stress, mikrobioma, limfatik tizim, apoptoz, immunogenetika, metabolizm.

Abstract

Ushbu keng qamrovli ilmiy maqolada inson organizmining immun tizimi barqarorligini ta’minlashda sog‘lom turmush tarzining (STT) tutgan o‘rni fundamental, molekulyar va klinik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi global ekologik inqiroz, urbanizatsiya natijasidagi gipodinamiya, noto‘g‘ri ovqatlanish va surunkali psixo-emosional stress sharoitida organizmning tabiiy himoya kuchlarini saqlash zaruriyati bilan belgilanadi. Maqolada to‘g‘ri ovqatlanish, muntazam jismoniy faollik, uyqu gigiyenasi hamda psixo-emosional barqarorlikning immunokompetent hujayralar — T va B-limfotsitlar, makrofaglar, dendrit hujayralari hamda tabiiy killerlar (NK-cells) faolligiga ta’siri molekulyar darajada, jumladan, sitokinlar balansi va immun javob signallarining uzatilishi kesimida o‘rganilgan. O‘zbekiston kardiologiya, dietologiya va immunologiya maktablari vakillarining ilmiy izlanishlari asosida aholi genofondini saqlashda STTning roli yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, STT tamoyillariga tizimli amal qilish nafaqat infeksion va virusli patologiyalar, balki onkologik, autoimmun va surunkali yallig‘lanish jarayonlarining ham oldini olishda asosiy strategik va patogenetik omil hisoblanadi.

References

Xaitov R.M. Immunologiya: Tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik. — Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2015. — 450 b.

Mamatov B.M. Nutrisiologiya: Ovqatlanish va salomatlikning dolzarb muammolari. — Toshkent: "O‘zbekiston", 2018. — 320 b.

Xonkeldiyev Sh.X. Jismoniy tarbiya nazariyasi, metodikasi va sog‘lom hayot tarzi asoslari. — Farg‘ona: "Farg‘ona", 2012. — 210 b.

Abdufattoyev A.A. Neyroimmunologiya: stress va immun tizimi o‘zaro bog‘liqligining patofiziologik jihatlar // O‘zbekiston tibbiyot jurnali. — 2021. — №3. — 25-30 b.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Profilaktik tibbiyot va aholi salomatligini mustahkamlash: milliy klinik qo‘llanma. — Toshkent, 2023. — 150 b.

Sharipova M.K. Valeologiya asoslari va sog‘lom hayot falsafasi: o‘quv-uslubiy qo‘llanma.Toshkent: "Fan va texnologiya", 2014. — 280 b.

Karimov Sh.I. Ichki kasalliklar: Tibbiyot oliy o‘quv yurtlari uchun darslik (I-II jildlar). — Toshkent: "Ibn Sino", 2010. — 560 b.

Downloads

Published

2026-02-06

How to Cite

Komilova Dilkushod Ikromjon qizi. (2026). IMMUNITETNI MUSTAHKAMLASHDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINING O‘RNI. MOLEKULYAR-HUJAYRAVIY MEXANIZMLAR, EPIGENETIK OMILLAR VA KLINIK-PROFILAKTIK STRATEGIYALAR. IQRO , 20(01), 118–121. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/4906