МАМЛАКАТИМИЗДА ХАЛҚ ТАЪЛИМИНИ МОЛИЯЛАШТИРИШНИНГ АСОСЛАРИ: ЮТУҚЛАР, МУАММОЛАР ВА ТАКЛИФЛАР
Keywords:
халқ таълими, молиялаштириш, молиявий самарадорлик, молиялаштиришнинг ижтимоий аҳамиятиAbstract
Мақолада мамлакатимизда халқ таълимини молиялаштириш асослари, ўтган даврда бу борада эришилган ютуқлар ва ҳал қилиниши керак бўлган муаммолар ўрганилган. Дастлаб қонунчилик тамойиллари очиб берилган, сўнгра молиялаштириш механизмлари таҳлил қилинган. Шунингдек, молиялаштиришдаги муаммолар ва камчиликлар, молиявий самарадорликни таъминлаш учун олиб борилаётган ишлар ҳамда ҳал қилиниши керак бўлган муаммолар баён қилинган. Халқ таълимини молиялаштиришнинг ижтимоий аҳамияти ва таълим сифати ва натижасига таъсири борасида фикрлар илгари сурилган ва бу борадаги ишларни такомиллаштириш учун таклифлар берилган.
References
“Таълим тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонуни. Тошкент, 1997. https://lex.uz/docs/16188
“Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонуни. Тошкент, 1997. https://lex.uz/docs/48401
“Таълим тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонуни. Тошкент, 2020. https://lex.uz/docs/5013007
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-3857 сонли «Халқ таълими муассасаларини молиялаштириш механизмини такомиллаштириш тўғрисида»ги Фармони. Тошкент, 2007 йил 26 февраль.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПҚ-3231 сонли «Таълим ва тиббиёт муассасаларини молиялаштириш механизмини ҳамда давлат молия назорати тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Қарори. Тошкент, 2017 йил 21 август.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-5975-сонли «Иқтисодиётни ривожлантириш ва камбағалликни қисқартиришга оид давлат сиёсатини тубдан янгилаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони. Тошкент, 2020 йил 26 март.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 275-сонли «Халқ таълими ходимлари меҳнатига ҳак тўлашнинг такомиллаштирилган тизимини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори. Тошкент, 2005 йил 21 декабрь.
Китоб, мақола ва интернет манбалари:
Илҳом Жўраев, Марказлаштирилган молия-бухгалтерия хизмати. “Ma’rifat”, 13 / 12 / 2017. http://marifat.uz/marifat/ruknlar/umumii-urta-talim/13-12-17.htm
Умумтаълим мактаблар рейтинги эълон қилинди, 3 октябр 2022, https://tdi.uz/oz/news/4691
Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси ва Халқ таълими вазирлигининг ички аудит ва молиявий назорат хизмати ҳамкорликда бюджет маблағларидан фойдаланиш самарадорлиги юзасидан ўрганиш ўтказилди. 4 Май 2020, http://ach.gov.uz/uz/lists/view/138
Ўзбекистон Республикасидаги ЮНИСЕФ ваколатхонасининг 2019 йилдаги фаолияти бўйича ҳисобот. – Т., 2020.
Халқ таълими вазирлиги ички аудит хизмати томонидан аниқланган ва бартараф этилган хато-камчиликлар тўғрисида ҳисобот берилди. 25 февраль 2022 йил, https://www.uzedu.uz/y3/news/218
Халқ таълими тизимидаги ҳисобчиларнинг молиявий саводхонлиги оширилади. 6.09.2022, https://www.facebook.com/uzedu/posts/3263418790600057/
ХТВ «қизил мактаб»ларга малакали ўқитувчиларни жалб этадиган янги лойиҳа эълон қилди, 09.04.2021. https://kun.uz/32954899
Қурбонов Ш.М. Халқ таълими муассасалари ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш тартиби ва унинг бухгалтерия ҳисоби. ИҚТИСОД ВА МОЛИЯ / ЭКОНОМИКА И ФИНАНСЫ, 2017, № 6. 43-50 б.
Aholini kasb-hunarga va tadbirkorlikka oʻqitish – fuqarolarimizni mehnat bozorida munosib oʻrin egallashiga va daromadini oshirishga xizmat qiladi. 08/04/2022, https://mineconomy.uz/uz/info/4501
European Commission/EACEA/Eurydice. Financing Schools in Europe: Mechanisms, Methods and Criteria in Public Funding. Eurydice Report. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2014.
Jackson C. K., and Mackevicius C. “The Distribution of School Spending Impacts.” No. w28517, National Bureau of Economic Research, 2021.
Hillman Arye L. and Jenkner Eva, Educating Children in Poor Countries. International Monetary Fund, 2004 https://www.imf.org/external/pubs/ft/issues/issues33/ (Маълумотга эришилган тарих: 19.09.2022)
OurWorldInData.org: https://ourworldindata.org/financing-education
“Temir daftar”ga kiritilgan ehtiyojmand oilalarni qo‘llab-quvvatlash borasida amalga oshirilgan ishlar. 19/01/2022, https://mineconomy.uz/uz/info/4219
UNESCO, Global Education Monitoring Report-2020, ‘Inclusion and education: All Means All’. Paris, 2020.
World Bank Launches Initiative to Tackle Education Financing Challenges, November 12, 2019. https://www.worldbank.org/en/news/feature/2019/11/12/world-bank-launches-initiative-to-tackle-education-financing-challenges
