O‘ZBEKISTON FARMASEVTIKA VA OZIQ-OVQAT SANOATIDA QO‘LLANISHI MUMKIN BO‘LGAN REKOMBINANT BETA-GALOKTOSIDAZA OQSILINI BAKULAVIRUS EKSPRESSIYA TIZIMI ASOSIDA OLISH
Keywords:
Rekombinant oqsil, β-galaktozidaza, bakulovirus, ekspressiya tizimi, Spodoptera frugiperda (Sf9), ONPG testi.Abstract
Spodoptera frugiperda hasharot hujayralari ekspressiya tizimidan foydalangan holda β-galaktozidaza (EC 3.2.1.23) fermentini kodlovchi yangi rekombinant bakulovirusni olish maqsad qilindi. Ushbu yondashuv rekombinant bakuloviruslar yordamida yuqori faol β-galaktozidaza olish imkoniyatlarini baholash, shuningdek farmatsevtika va sut sanoati uchun mahalliy ferment preparatlari ishlab chiqarishga xizmat qiluvchi biotexnologik platforma yaratishga qaratildi. pBacPAK8 transfer vektori asosida yangi rekombinant plazmid konstruksiyalandi, Escherichia colihujayralarida klonlandi va Sf9 hujayralarida Autographa californica multiple nucleopolyhedrovirus genom DNKsi bilan ko-transfeksiya orqali rekombinant bakulovirus olindi. Sf9 hujayralarida lacZ genining samarali ekspressiyasi kuzatildi va ekspressiyalangan β-galaktozidaza oqsilining fermentativ faolligi ONPG testi yordamida tasdiqlandi. Olingan natijalar Sf9 hasharot hujayralari asosidagi bakulovirus ekspressiya tizimi (BEVS) farmatsevtika va oziq-ovqat sanoati uchun mos rekombinant β-galaktosidaza fermentini mahalliy sharoitda ishlab chiqarishda istiqbolli platforma ekanini ko‘rsatdi.
References
Walsh G. Proteins: Biochemistry and Biotechnology. 2nd ed. Chichester: Wiley; 2014.
Kalathinathan P, et al. A review on the various sources of β-galactosidase and its lactose hydrolysis property. Curr Microbiol. 2023;80(4):122.
Hazratkulova MI, Karzhanova TDzh. Источники β-галактозидаз и перспектива их использования. Zenodo. 2023. DOI: 10.5281/zenodo.8372545.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PF-5847-son Farmoni. Available from:https://lex.uz/docs/-4545884?otherlang=1
YIL TADQIQOTCHISI-2025 NIZOM (1)(2).pdf. 2025. [Local file]
Verified Market Research. Beta Galactosidase Market Size And Forecast, 2023–2031
R&D Systems. Recombinant Human beta-Galactosidase-1/LACZ Protein, 20 µg, 6464GH020. Available from: https://www.fishersci.com/shop/products/recombinant-human-beta-galactosidase-1-LACz-protein/6464GH020
Cox MMJ. Protein production using the baculovirus-insect cell expression system. Curr Protoc Protein Sci. 2018;91(1):5.25.1-5.25.18. doi:10.1002/0471140864.ps0525s91
Oreilly D.R., Miller L.K., Luckow V.A. Baculovirus expression vectors. A laboratory manual, Spiral Bound, 1994,.368.
Goldring, J.P.D. Measuring Protein Concentration with Absorbance, Lowry, Bradford (Coomassie), or the Smith BCA Assay before Electrophoresis —Methods in Molecular Biology, 2019, 1855, 31-39. DOI: 10.1007/978-1-4939-8793-1_3
Cloning vector pBacPAK8, complete sequence. GenBank: U02446.1 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nuccore/U02446.1
Maghodia A.B., Jarvis D.L., Geisler C. Complete Genome Sequence of the Autographa californica Multiple Nucleopolyhedrovirus Strain E2. Genome Announc. 2014; 2(6):e01202-14. DOI: 10.1128/genomeA.01202-14
Kari J. Airenne, Erik Peltomaa, Vesa P. Hytönen, Olli H. Laitinen, Seppo Ylä‐Herttuala., Improved generation of recombinant baculovirus genomes in Escherichia coli. Nucleic Acids Research, 2003, 31(17):e101. DOI: 10.1093/nar/gng102
Moon H.-J., Kim H.-J., Lee D.-H., Mun S-Y., Woo S-D., Rapid and Economic Baculovirus Titer Determination Using a Novel Transgenic Sf9-QE Cell Line. Insects, 2025, 16(4), 426. DOI: 10.3390/insects16040426
HiMedia Laboratories Pvt. Ltd. Technical Data Sheet: Grace’s Insect Medium (for Bombyx mori and other lepidopteran cells). Mumbai: HiMedia; [cited 2025 Sep 12]. Available from: https://www.himedialabs.com/media/TD/IM001.pdf
Yang Q, Lu Z, Zhou Y, Xiao Q, Zhang W, Zhang L, et al. DNA methylation mediates BmDeaf1-regulated tissue- and stage-specific expression of BmSxl in Bombyx mori. Front Genet. 2018, 9, 241. DOI:10.3389/fgene.2018.00241. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6001065
: HiMedia Laboratories Pvt. Ltd. Technical Data Sheet: Grace’s Insect Medium, 2025].
Qiagen QIAprep Spin Miniprep Kit Handbook, 4th Ed., 2018, p. 23-28].
O'Reilly D.R., Miller L.K., Luckow V.A. Baculovirus expression vectors: A laboratory manual. NY: Oxford University Press; 1994. p.123-125].
(C2987H), Bio-Rad Gene Pulser (2.5 kV, 25 µF, 200 Ω), SOC recovery [9: NEB Protocol #E2610; O'Reilly et al., 1994, p.132].
Thermo Fisher Scientific DreamTaq Manual, 2020, p.12
O'Reilly et al., 1994, p.187-192; 12: Maghodia et al., Genome Announc 2014].
Thermo Fisher ExGen 500 Manual, 2019
Miller JH. Experiments in molecular genetics. Cold Spring Harbor Laboratory; 1972. p.352-355; 10: Lowry et al., J Biol Chem 1951].