AUTIZM SINDROMI HAQIDA JAMOATCHILIK FIKRINI SHAKILLANTIRISHDA MEDIANING TA’SIRI
Keywords:
autizm, media, stereotip, reabilitatsiya, inklyuziv madaniyat, respondent.Abstract
Tadqiqotda ASB mavzusida aholining yetarli darajada xabardor emasligi, ommaviy axborot vositalarida dramatizatsiya va soddalashtirilgan yondashuvlarning ustunligi natijasida ASBli bolalar va ularning oilalariga nisbatan jamiyatda uyat, chetlashuv va inkor etish holatlari yuzaga kelayotgani muhim ijtimoiy muammo sifatida tahlil qilinadi. Shuningdek, autizm haqida to‘g‘ri va empatik axborot yetishmasligi erta tashxis va erta reabilitatsiya imkoniyatlarining cheklanishiga olib kelayotgani masalasi ham alohida e’tibor markazida bo‘ladi. Tadqiqotdagi har bir fakt o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovnomaga asoslangan holda keltirilgan.
References
Vaqt.uz. (2025, 29-iyul). O‘zbekistonda autizm: tan olinmaydigan haqiqat, «aniqlab bo‘lmaydigan» statistika va jamiyatdagi stigma. https://vaqt.uz/uz/news/ozbekistonda-autizm-tan-olinmaydigan-haqiqat-aniqlab-bolmaydigan-statistika-va-jamiyatdagi-stigma-5823
Xakimova, Z. (2023). Autizm sindromi va uning turlari. Open Science.
UzA. (2025, 23-dekabr). Butunjahon autizmdan xabardorlik kuni. https://uza.uz/oz/posts/butunjahon-autizmdan-xabardorlik-kuni_469852
Muzrobov, D. (2023, 4-aprel). [Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Milliy markazi yetakchi mutaxassisi maqolasi]. O‘zbekiston Milliy axborot agentligi.
Elamanova, D. (2023, 25 iyun). Autizmning ilk belgilari: ota-onalar nimalarni bilishi kerak? Xabar.uz. https://xabar.uz/uz/tahlil/autizmning-ilk-belgilari-ota-onalar-nimalarni?ysclid=mjiw7debsl827991026
Amonov, R. T., & Abdullayeva, Z. X. (2020). Autizmli bolalarni erta aniqlash va ijtimoiylashtirish muammolari. Tibbiyot va ta’lim, (1), 56–61.
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi huzuridagi O‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish va psixologik-pedagogik respublika tashxis markazi. (2022). Autizm — kasallikmi yoki ruhiy holat? (O‘quv qo‘llanma). Toshkent.
Kun.uz. (2018, 27-dekabr). Autizm kasallikmi yo ruhiy holat? G‘ayritabiiy bolalar haqida faktlar. https://kun.uz/news/2018/12/27/autizm-kasallikmi-yo-ruhiy-holat-gayritabiiy-bolalar-haqida-faktlar
Daryo.uz. (2021, 28-aprel). “Nahotki boricha qabul qilish shunchalar imkonsiz?”: Autizmga chalingan bolani tarbiyalayotgan ota ta’limdagi diskriminatsiya, o‘zbekchilik va NNT ochish orzusi haqida. https://daryo.uz/2021/04/28/nahotki-boricha-qabul-qilish-shunchalar-imkonsiz-autizmga-chalingan-bolani-tarbiyalayotgan-ota-talimdagi-diskriminatsiya-ozbekchilik-va-nnt-ochish-orzusi-haqida/
Ma’rifat gazetasida “Autizm kasallik emas” nomli maqoladan 2025-yil 12-fevral soni.