KARDIOLOGIYADA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR: YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARINI TASHXISLASH VA DAVOLASHDAGI INNOVATSIYALAR
Keywords:
yurak-qon tomir kasalliklari, bolalar kardiologiyasi, kattalar kardiologiyasi, sun’iy intellekt, raqamli diagnostika, Yurak MRT , Yurak KT, minimal invaziv davolash, shaxsiylashtirilgan terapiya, telekardiologiyaAbstract
Yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) dunyo miqyosida, jumladan Yevropa mamlakatlarida va rivojlanayotgan davlatlarda o‘lim va nogironlikning yetakchi sababi bo‘lib qolmoqda. Kattalarda bu holat asosan ishemik yurak kasalligi, yurak yetishmovchiligi va ritm buzilishlari bilan bog‘liq bo‘lsa (butun dunyoda YQTK dan o‘lim ko‘rsatgichi 31%), bolalarda tug‘ma yurak nuqsonlari, irsiy kardiomiopatiyalar va aritmiyalar muhim o‘rin egallaydi (O‘zbekistonda 56.2% va bu ortib bormoqda). So‘nggi yillarda sun’iy intellekt, raqamli monitoring tizimlari, yurak KT va MRT, minimal invaziv usullar hamda individual terapiya kabi innovatsion texnologiyalar kardiologiya amaliyotida keng joriy etilmoqda.[1]
Bu maqolada bolalar va kattalarda yurak-qon tomir kasalliklarini erta tashxislash va davolashda qo‘llanilayotgan zamonaviy yondashuvlar, Yevropa tajribasi asosida yangi innovatsiyalarni tahlil qilish hamda O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimiga ushbu texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlari va muammolari muhokama qilinadi. Raqamli texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etish kasalliklarni erta aniqlash, individual davolash strategiyalarini ishlab chiqish va yurak-qon tomir kasalliklaridan kelib chiqadigan mortalitetni kamaytirishga xizmat qilishi asoslab berilgan.
References
World Health Organization (WHO).
Cardiovascular diseases (CVDs): Global update and key facts.
Geneva: World Health Organization; 2023.
European Society of Cardiology (ESC).
ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease prevention.
European Heart Journal. 2023;44(38):3720–3826.
American Heart Association (AHA).
Artificial Intelligence and Machine Learning in Cardiovascular Medicine.
Circulation. 2022;145(18):e1–e18.
Johnson K.W., et al.
Artificial intelligence in cardiology.
Journal of the American College of Cardiology. 2021;78(3):265–279.
Ghimire A., et al.
Digital health interventions for cardiovascular disease prevention and management.
European Journal of Preventive Cardiology. 2020;27(6):621–631.
Tretter J.T., et al.
D imaging and printing in congenital heart disease: current applications and future directions.
Journal of the American Heart Association. 2021;10(15):e020922.
