“AVESTO”DA NAVRO‘Z VA U BILAN BOG‘LIQ AFSONA, RIVOYATLARNING TALQINI

Authors

  • Fozilova O‘g‘iloy Fayoz qizi Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, O‘zbek tili va adbabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi. BuxDU tayanch doktoranti.

Keywords:

Navro‘z, Avesto, Yasna, Zardushtiylik, Ahuramazda, Farvardin, ezgulik va yovuzlik, poklanish, bahor jashi, Tura bayrami, qadimiy urf-odatlar, sumalak, marosimlar.

Abstract

Ushbu maqolada Navro‘z bayramining qadimiy ildizlari va uning “Avesto”dagi o‘rni tahlil qilinadi. “Yasna” kitobining 1–5 boblarida bayram marosimlariga oid ibodatlar, Ahuramazdaga iltijo, tabiat kuchlarini sharaflash, ezgulik va yovuzlik kurashi, adolat hamda ruhiy poklanish g‘oyalari yoritilgan. Shuningdek, olovdan sakrash, suv bilan poklanish, yangi kiyim kiyish, sumalak tayyorlash, ehson qilish, tabiatni asrash va xalq o‘yinlari kabi urf-odatlarning Navro‘z marosimidagi o‘rni ko‘rsatilgan. “Avesto” taqvimida Navro‘z “Bahor jashi” sifatida talqin etilib, qadimgi Turonliklarning “Tura bayrami” bilan bog‘langan. Narshaxiy, Beruniy, Umar Xayyom, Mahmud Koshg‘ariy, Navoiy kabi allomalarning asarlarida Navro‘zning tarixiy va madaniy ahamiyati keng yoritilgan.

References

Авестo. – Т.: Шaрқ, 2001.

Jo‘rayev M., O‘rayeva D. O‘zbek mifologiyasi. – T.: O‘zbekiston, 2019. – B.140.

Наврўз. (Наврўз билан боғлиқ қўшиқлар, афсоналар, одатлар ва иримлар). Тузувчилар: Т.Мирзаев, М.Жўраев. – Т.: Фан, 1992. – 100 б.

Жумахўжа Н. Наврўз ва манзур малоҳати. – “Туркистон” газетаси. – 1993. – 20 март.

Downloads

Published

2026-01-27

Issue

2026: YIL TADQIQOTCHISI – 2025

Section

Articles