TA’LIM JARAYONIDA ICHKI VA TASHQI MOTIVATSIYANING O‘QUVCHILAR O‘ZLASHTIRISHIGA TA’SIRI
PDF

Keywords

motivatsiya, ichki motivatsiya, tashqi motivatsiya, o‘zlashtirish, ta’lim samaradorligi.

Abstract

 Mazkur tadqiqot ishida ta’lim jarayonida ichki va tashqi motivatsiyaning o‘quvchilar bilimlarni o‘zlashtirish jarayoniga ta’siri ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Motivatsiya o‘quv faoliyatini harakatga keltiruvchi asosiy psixologik omil sifatida qaralib, uning ta’lim samaradorligidagi o‘rni yoritiladi. Ichki motivatsiya o‘quvchining bilimga bo‘lgan qiziqishi, mustaqil izlanishi va o‘zini rivojlantirishga intilishi bilan tavsiflanadi. Tashqi motivatsiya esa baho, mukofot va ijtimoiy rag‘batlar orqali shakllanadi. Tadqiqotda ushbu ikki motivatsiya turining o‘quv jarayonidagi o‘zaro ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, motivatsiyaning shakllanishiga ta’sir etuvchi pedagogik va psixologik omillar ko‘rib chiqiladi. Interfaol metodlar va zamonaviy ta’lim texnologiyalarining motivatsiyani kuchaytirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Natijalar ichki motivatsiya chuqur va barqaror o‘zlashtirishga kuchli ta’sir qilishini ko‘rsatadi. Tashqi motivatsiya esa o‘quvchini faoliyatga jalb etuvchi yordamchi omil sifatida baholanadi. Umuman olganda, motivatsiyaning uyg‘unligi ta’lim samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega.

PDF

References

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. New York: Plenum Press.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67.

Schunk, D. H. (2012). Learning Theories: An Educational Perspective. Boston: Pearson.

Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society. Harvard University Press.

Slavin, R. E. (2018). Educational Psychology. Pearson.

Keller, J. M. (2010). Motivational Design (ARCS Model). Springer.

Xoliqov A.A. Pedagogik mahorat. – Toshkent: Noshir, 2011.

Yusupov M. Pedagogik psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2015.

Karimova V.M. Psixologiya (o‘quv qo‘llanma). – Toshkent: TDPU, 2010.