KICHIK BIZNES SUBYEKTLARINI SOLIQQA TORTISHNING HUQUQIY MUAMMOLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI
Keywords:
kichik biznes, soliq huquqi, maxsus soliq rejimi, soliq nazorati, soliq nizolari, soliq ma’muriyatchiligi, soliq to‘lovchi huquqlari, qiyosiy-huquqiy tahlilAbstract
Maqolada kichik biznes subyektlarini soliqqa tortishning huquqiy muammolari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi normalari, soliq rejimlarining huquqiy tabiati, soliq qonunchiligining barqarorligi, soliq rejimini suiiste’mol qilishning huquqiy mezonlari, soliq nazorati va javobgarligida mutanosiblik tamoyili, soliq ma’muriyatchiligini raqamlashtirish hamda soliq nizolarini hal etish mexanizmlari o‘rganilgan. Xorijiy davlatlar tajribasi qiyosiy-huquqiy jihatdan tahlil qilinib, milliy qonunchilikka moslashtirish imkoniyatlari baholangan. Natijada soliq rejimlari o‘rtasida o‘tish mexanizmidagi kolliziyalar aniqlanib, soliq normalarini o‘zgartirishning oldindan e’lon qilinishi va o‘tish davri tartibi, kichik biznes huquqlarining kuchaytirilgan kafolatlari hamda Soliq kodeksiga o‘zgartishlar kiritish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
“Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 16.02.2026 yildagi PF-21-son https://lex.uz/docs/-8050769
O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, 2019-yil 30-dekabr, O‘RQ-599-son (yangi tahrir) https://lex.uz/acts/-4674902
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kichik biznes subyektlarining o‘sishi uchun yanada qulay iqtisodiy va ma’muriy shart-sharoitlar yaratish to‘g‘risida”gi PF-100-son Farmoni (26-may 2026-yil), 3-modda. https://www.lex.uz/uz/docs/-8236831
Victor Thuronyi, Comparative Tax Law (Kluwer Law International 2003); Hugh J Ault and Brian J Arnold, Comparative Income Taxation: A Structural Analysis (3rd edn, Kluwer Law International 2010); Ben J M Terra and Peter J Wattel, European Tax Law (6th edn, Kluwer Law International 2012).
Joel Slemrod and Shlomo Yitzhaki “Tax Avoidance, Evasion, and Administration” in Alan J Auerbach and Martin Feldstein (eds), Handbook of Public Economics, vol 3 (Elsevier 2002) 1423–1470; Richard M Bird “Improving Tax Administration in Developing Countries” (2015) 1(1) Journal of Tax Administration 23–45; Joel Slemrod “Tax Compliance and Enforcement: New Research and Its Policy Implications” (2016).
OECD, Tax Administration 2025: Comparative Information on OECD and Other Advanced and Emerging Economies (OECD Publishing 2025).
OECD “Corporate Income Taxation and Business Dynamism” (OECD Tax Policy Briefs, 27 May 2026). https://www.oecd.org/en/publications/corporate-income-taxation-and-business-dynamism_59a40a50-en
Code of the Republic of Kazakhstan “On Taxes and Other Obligatory Payments to the Budget” (Tax Code) No 120-VI LRK (25 December 2017), art 687. https://old.adilet.zan.kz/eng/docs/Z1800000197
Umsatzsteuergesetz (Value Added Tax Act) (UStG) 1999 (Germany), s 19. https://datenbank.nwb.de/Dokument/827178_19/
Internal Revenue Code 26 USC § 7803(a)(3) (USA).
Tax Code of the Russian Federation (Part One) No 146-FZ (31 July 1998), art 54.1.





