KORPORATIV BOSHQARUV TIZIMIDA IQTISODIY QO‘SHILGAN QIYMAT (EVA) KO‘RSATKICHI ASOSIDA STRATEGIK BOSHQARUV HISOBI VA MOLIYAVIY QARORLAR QABUL QILISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
korporativ boshqaruv, strategik boshqaruv hisobi, iqtisodiy qo‘shilgan qiymat (EVA), qiymatga asoslangan boshqaruv (VBM), o‘rtacha tortilgan kapital qiymati (WACC), sof operatsion foyda (NOPAT), moliyaviy qarorlar, MHXS.Abstract
Ushbu maqolada korporativ boshqaruv tizimida iqtisodiy qo‘shilgan qiymat (EVA) ko‘rsatkichi asosida strategik boshqaruv hisobi va moliyaviy qarorlar qabul qilish mexanizmini takomillashtirishning nazariy-uslubiy, me’yoriy-huquqiy va amaliy asoslari tadqiq etilgan. Unda an’anaviy buxgalteriya foydasi ko‘rsatkichlarining cheklovlari, xususiy va qarz kapitali qiymatini hisobga oluvchi qiymatga asoslangan boshqaruv (VBM) konsepsiyasining afzalliklari hamda O‘zbekistonda moliyaviy hisobotlarni xalqaro standartlarga (MHXS) o‘tkazish jarayonida EVA metodologiyasini qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida korxonalarda operatsion foydaga analitik tuzatishlar kiritish, kapital qiymatini (WACC) aniqlash va mas’uliyat markazlari samaradorligini baholash mexanizmlari o‘rganilgan.
References
Stewart G. B. The Quest for Value: A Guide for Senior Managers. – New York: HarperBusiness, 1991. – 781 p.
Young S. D., O’Byrne S. F. EVA and Value-Based Management: A Practical Guide to Implementation. – New York: McGraw-Hill, 2001. – 493 p.
Simmonds K. Strategic Management Accounting // Management Accounting (UK). – 1981. – Vol. 59, No. 4. – P. 26–29.
Stern J. M., Shiely J. S., Ross I. The EVA Challenge: Implementing Value-Added Change in an Organization. – New York: John Wiley & Sons, 2001. – 256 p.
Moores K., Mula J. The role of strategic management accounting in value-based management // Accounting, Accountability & Performance. – 2000. – Vol. 6, No. 2. – P. 45–64.
Biddle G. C., Bowen R. M., Wallace J. S. Does EVA beat earnings? Evidence on associations with stock returns and firm values // Journal of Accounting and Economics. – 1997. – Vol. 24, No. 3. – P. 301–336. https://doi.org/10.1016/S0165-4101(98)00010-X
Bromwich M. The case for strategic management accounting: The role of accounting information for strategy in competitive markets // Accounting, Organizations and Society. – 1990. – Vol. 15, No. 1–2. – P. 27–46. https://doi.org/10.1016/0361-3682(90)90011-I
Xasanov B. A., Xashimov A. A. Boshqaruv hisobi: Darslik. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2019. – 312 b.
Elmirzayev S. E. Korporativ moliya: Darslik. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2019. – 364 b.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-sentabrdagi PQ-282-sonli “Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiqlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: https://lex.uz





