TOVAR-MODDIY ZAHIRALAR HISOBI

Authors

  • Qo'ziyeva Maftuna Otabek qizi Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya hisobi kafedrasi asistenti
  • Shukurov Azizjon Qobiljon o’g’li Samarqand iqtisodiyot va servis instituti BI-325 talabasi
  • Og’abek Mamadiyarov Uchqun o’g’li Samarqand iqtisodiyot va servis instituti BI-325 talabasi

Keywords:

tovar-moddiy zahiralar hisobi, buxgalteriya hisobi milliy standartlari, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari, zahiralarni baholash, o'zbekiston, moliyaviy barqarorlik, hisobot ishonchliligi

Abstract

Tovar-moddiy zahiralar hisobining to'g'ri tashkil etilishi korxonalarning moliyaviy barqarorligi va hisobotlar ishonchliligini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. O'zbekistonda BHMS va XFHS talablari asosida TMZ hisobini takomillashtirish dolzarb masala bo'lib, amaliyotda baholash, tan olish va hisobga olish usullarini qo'llashda noaniqliklar mavjud. Ushbu tadqiqotning maqsadi tovar-moddiy zahiralar hisobini takomillashtirish bo'yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishdir. Tadqiqot 2020-2024 yillardagi ilmiy adabiyotlar va O'zbekistondagi normativ hujjatlarni tizimli tahlil qilishga asoslangan bo'lib, jami 14 ta manba tahlilga kiritildi. Tahlil natijasida, ayniqsa, chet el valyutasida oldindan to'langan TMZ qiymatini baholashda noaniqliklar aniqlandi, bu 2025-yilda 4-sonli BHMSga kiritilgan o'zgartirishlar bilan bo'nak kiritilgan sanadagi Markaziy bank kursi qo'llanilishi orqali aniqlashtirildi. Shuningdek, baholashda tannarx yoki realizatsiya qilishning sof qiymatidan eng kami prinsipiga rioya qilish muhimligi ta'kidlandi. Tadqiqot O'zbekistonda TMZ hisobini xalqaro standartlar asosida takomillashtirish uchun amaliy tavsiyalar beradi va korxonalarning hisobotlar ishonchliligini oshirishga xizmat qiladi.

References

v) taʼsischilar tarkibidan chiqishda yoki tugatilayotgan tashkilotning mol-mulki uning ishtirokchilari oʻrtasida taqsimlanayotga... – https://lex.uz/m/acts/-1026483

-сон 30.06.2020. Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (4-sonli BHMS) “Tovar-moddiy zaxiralar”ni tasdiqlash haqida - 24. Chet el valyutasida xarid qilingan tovar-moddiy zaxiralarning tannarxi mazkur Standartning 15-bandida nazarda tutilgan tovar... – https://lex.uz/docs/-4890446

-сон 15.02.2018. Budjet tashkilotlari va budjet mablagʻlari oluvchilarning davriy moliyaviy hisobotlarini tuzish, tasdiqlash hamda taqdim qilish boʻyicha qoidalarni tasdiqlash haqida - “2-§ – https://lex.uz/docs/-3557744

Chet el valyutasidagi toʻlovda qaysi kursni hisobga olish kerak - Na vash pochtoviy yashchik otpravleni instruksii po vosstanovleniyu parolya – https://norma.uz/oz/qonunchilikda_yangi/chet_el_valyutasidagi_tulovda_qaysi_kursni_hisobga_olish_kerak

-сон 27.12.2024. Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ni tasdiqlash toʻgʻrisida - 0960 “Diskont (chegirma)lar boʻyicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar”; – https://lex.uz/docs/-7282737

Abdullayev, S.A. (2020). Tovar-moddiy zaxiralar hisobini takomillashtirish yo'nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 1-10. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2020_1/1_Abdullaev.pdf

Ergashev, M.A., Xasanova, G.X. (2021). Tovar-moddiy zaxiralar hisobini xalqaro standartlar asosida takomillashtirish masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (3), 1-11. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2021_3/1_Ergashev_Hasanova.pdf

Xolmatova, N.A., Xolmatova, D.A. (2022). Korxonalarda tovar-moddiy zaxiralar hisobi va ularni baholashning nazariy asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 1-10. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2022_4/1_Xolmatova_Xolmatova.pdf

Xasanova, G.A. (2023). Tovar-moddiy zaxiralar hisobini xalqaro standartlar talablari asosida takomillashtirish. Moliyaviy hisobot va audit, (1), 12-20. – https://journal.tfi.uz/index.php/fba/article/view/1010

Axmedov, D.M. (2024). Buxgalteriya hisobida tovar-moddiy zaxiralarni baholash va hisobga olishning dolzarb masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 1-12. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2024_1/1_Axmedov.pdf

Xolmatova, N.A. (2020). Tovar-moddiy zaxiralar hisobini xalqaro standartlar asosida takomillashtirish. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 1-10. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2020_4/1_Xolmatova.pdf

Abdullayev, S.A., Ergashev, M.A. (2021). Korxonalarda tovar-moddiy zaxiralar hisobini takomillashtirish yo'nalishlari. Buxgalteriya hisobi va audit, (3), 1-8. – https://journal.tfi.uz/index.php/bha/article/view/100

Axmedov, D.M., Xolmatova, N.A. (2023). Tovar-moddiy zaxiralar hisobini tashkil etish va uni takomillashtirish masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 1-10. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2023_5/1_Axmedov_Xolmatova.pdf

Xaydarova, M.M. (2022). Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari asosida tovar-moddiy zaxiralar hisobini takomillashtirish. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (2), 1-9. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/2022_2/1_Haydarova.pdf

Downloads

Published

2026-11-18