JINOYAT ISH YURITUVIDA KONSTITUTSIYAVIY HUQUQLARNI CHEKLASH: DAVLAT MANFAATLARI VA INSON ERKINLIGI O‘RTASIDAGI MUVOZANAT
Keywords:
jinoyat protsessi, konstitutsiyaviy huquqlar, inson erkinligi, davlat manfaatlari, mutanosiblik prinsipi, shaxsiy daxlsizlik, sud nazorati, himoyalanish huquqi, aybsizlik prezumpsiyasi, xalqaro huquq.Abstract
Mazkur maqolada jinoyat ish yurituvi jarayonida shaxsning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini cheklashning nazariy-huquqiy asoslari, davlat manfaatlari va inson erkinligi o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlash mexanizmlari tadqiq etiladi. O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy va jinoyat-protsessual qonunchiligi Germaniya, AQSH hamda Yevropa inson huquqlari standartlari bilan qiyosiy tahlil qilinadi. Huquqlarni cheklashda qonuniylik, zaruriyat, mutanosiblik va sud nazoratining ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, jinoyat protsessida inson huquqlarini himoya qilish kafolatlarini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqiladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprelda referendum orqali qabul qilingan. – URL: https://lex.uz/docs/-6445145 (murojaat sanasi: 11.11.2026).
O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi. 1994-yil 22-sentabr. – URL: https://lex.uz/docs/-111460 (murojaat sanasi: 11.11.2026).
Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. BMT Bosh Assambleyasining 217 A (III)-rezolyutsiyasi, 10.12.1948.
UN Human Rights Committee. General Comment No. 35: Article 9 (Liberty and Security of Person). CCPR/C/GC/35. – Geneva: United Nations, 2014.
Basic Law for the Federal Republic of Germany. – URL: https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_gg/ (murojaat sanasi: 11.11.2026).
German Code of Criminal Procedure (Strafprozessordnung – StPO). – URL: https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_stpo/ (murojaat sanasi: 11.11.2026).
Constitution of the United States of America. Amendments IV, V, VI and XIV. – URL: https://constitution.congress.gov/ (murojaat sanasi: 11.11.2026).
Miranda v. Arizona, 384 U.S. 436 (1966). Supreme Court of the United States.
Mapp v. Ohio, 367 U.S. 643 (1961). Supreme Court of the United States.
Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. Rome, 4 November 1950. – URL: https://www.echr.coe.int/european-convention-on-human-rights (murojaat sanasi: 11.11.2026).
Salduz v. Turkey [GC], Application no. 36391/02, Judgment of 27 November 2008. European Court of Human Rights.
International Covenant on Civil and Political Rights. United Nations General Assembly Resolution 2200A (XXI), 16 December 1966.





