O'ZBEKISTON RESPUBLIKASINING "BUXGALTERIYA HISOBI TO'G'RISIDA"GI QONUNI: EVOLYUTSIYA, AHAMIYAT VA TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI

Authors

  • Qo'ziyeva Maftuna Otabek qizi Buxgalteriya hisobi kafedrasi asistenti, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
  • Suyunov Sanjar Mirkomil o'g'li Bank-moliya fakulteti talabasi, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
  • Sattorov Maqsud Bobosher o'g'li Bank-moliya fakulteti talabasi, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

Keywords:

buxgalteriya hisobi, buxgalteriya hisobi to'g'risidagi qonun, moliyaviy hisobot, mhxs, raqamli iqtisodiyot, o'zbekiston, qonunchilikni takomillashtirish

Abstract

Buxgalteriya hisobi har qanday iqtisodiy tizimning ajralmas qismi bo'lib, moliyaviy shaffoflik va ishonchlilikni ta'minlaydi. O'zbekistonda "Buxgalteriya hisobi to'g'risida"gi Qonun iqtisodiy barqarorlik va investitsion muhitni yaxshilashda muhim huquqiy asos bo'lib xizmat qiladi, biroq uning xalqaro standartlarga muvofiqlashtirilishi va raqamli transformatsiyasi dolzarb masaladir. Ushbu tadqiqotning maqsadi O'zbekiston Respublikasining "Buxgalteriya hisobi to'g'risida"gi Qonunining evolyutsiyasini, uning iqtisodiy ahamiyatini tahlil qilish hamda uni takomillashtirishning hozirgi holati va istiqbollarini o'rganishdan iborat. Tadqiqot keng qamrovli adabiyotlar sharhi metodologiyasiga asoslanib, O'zbekiston Respublikasi qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi (LexUZ), Google Scholar va mahalliy ilmiy jurnallardagi 2020-2024-yillar oralig'ida nashr etilgan manbalarni tahlil qildi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, 2016-yilda yangi tahrirda qabul qilingan qonun moliyaviy ma'lumotlarning shaffofligi va ishonchliligini oshirib, investitsion muhitni yaxshilashga hissa qo'shgan. Hozirda Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS)ga o'tish jarayoni faol olib borilmoqda, 2027-yildan boshlab milliy standartlarni MHXS bilan uyg'unlashtirish rejalashtirilgan va 2027-2028-yillardan elektron hisobot topshirish majburiyati joriy etilishi kutilmoqda. Xulosa qilib aytganda, qonunchilikni MHXSga muvofiqlashtirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish O'zbekistonning global iqtisodiyotga integratsiyalashuvini kuchaytirib, moliyaviy hisobotlarning xalqaro miqyosda qiyoslanuvchanligini oshiradi va iqtisodiy barqarorlikni ta'minlaydi.

References

Hujjat 05.09.2024 01 sanasi holatiga - Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan majburiyatlarni buxgalteriya hisobi subyektining va (yoki) buxgalter... – https://lex.uz/docs/-97664

Hujjat yangi tahrirda qabul qilingan – https://lex.uz/m/acts/-90762

-I-сон 30.08.1996. Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida - Hujjat yangi tahrirda qabul qilingan – https://lex.uz/docs/-90762

«Buхgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonunda nimalar oʻzgaradi – https://buxgalter.uz/oz/publish/doc/text212220_buhgalteriya_hisobi_tugrisidagi_qonunda_nimalar_ uzgaradi

Qurbonov, M. M. (2021). Buxgalteriya hisobini tashkil etish va yuritishning huquqiy

http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/10_Qurbonov.pdf

Pardayev, N. R. (2022). O‘zbekistonda buxgalteriya hisobi qonunchiligini takomillashtirish yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (2), 160-170. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/13_Pardayev.pdf

G'ulomov, Sh. A. (2023). Xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga o'tish sharoitida buxgalteriya hisobi qonunchiligini takomillashtirish masalalari. Iqtisodiyot va moliya, (1), 105-112.

– https://iqtisodiyotvamoliya.uz/wp-content/uploads/2023/01/14.-Gulomov-Sh.A..pdf

Abduvaxidov, A. A. (2021). Buxgalteriya hisobi qonunchiligini liberallashtirishning

https://buxgalteriya.uz/upload/iblock/c3c/c3c137456722237e196025114115451e.pdf

Omonov, S. S. (2020). O‘zbekistonda buxgalteriya hisobi va auditni rivojlantirishning huquqiy asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 145-155. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/12_Omonov.pdf

Xasanov, M. X. (2022). Buxgalteriya hisobi qonunchiligining nazariy va amaliy

https://moliyaviy-tadqiqotlar.uz/wp-content/uploads/2022/09/12.-Xasanov-M.X..pdf

Ismatullayev, Z. A. (2023). Buxgalteriya hisobi qonunchiligini takomillashtirishda xorij

https://iqtisodiyotvamoliya.uz/wp-content/uploads/2023/02/15.-Ismatullayev-Z.A..pdf

Raximov, F. R. (2022). Buxgalteriya hisobi qonunchiligining zamonaviy tendensiyalari.

https://buxgalteriya.uz/upload/iblock/58c/58c2522789182583526521501168128f.pdf

Karimova, G. A. (2021). O‘zbekistonda buxgalteriya hisobi qonunchiligining rivojlanish bosqichlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (3), 130-139. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/11_Karimova.pdf

To'xliyev, N. M. (2023). Buxgalteriya hisobi qonunchiligini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish. Moliyaviy tadqiqotlar, (1), 75-82. – https://moliyaviy-tadqiqotlar.uz/wp-content/uploads/2023/03/10.-Tuxliyev-N.M..pdf

Qodirov, U. T. (2022). Buxgalteriya hisobi qonunchiligini takomillashtirishda raqamli iqtisodiyotning o‘rni. Iqtisodiyot va moliya, (4), 98-105. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/wp-content/uploads/2022/04/13.-Qodirov-U.T..pdf

Xolmatov, A. B. (2021). Buxgalteriya hisobi qonunchiligining amaliy ahamiyati.

https://buxgalteriya.uz/upload/iblock/61d/61d0172671e2281a179515561131154c.pdf

G'aniyev, S. N. (2022). Buxgalteriya hisobi qonunchiligini isloh qilishning iqtisodiy samaradorligi. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 115-125. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/10_Ganiyev.pdf

G'aniyev, D. A. (2021). Buxgalteriya hisobi va auditning nazariy-metodologik asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya.

Downloads

Published

2026-11-11