OLIY TA’LIM TALABALARIDA INTERNETGA TOBELIK XAVFINING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK OMILLARI

Authors

  • Nurmetova Komila Jumanazar qizi Urganch RANCH Texnologiya Universiteti Pedagogika va aniq fanlar kafedrasi o‘qituvchisi

Keywords:

internetga tobelik, internetga tobelik xavfi, talaba, psixologik omillar, pedagogik omillar, oliy ta’lim, raqamli muhit, o‘zini o‘zi boshqarish, pedagogik profilaktika, mentorlik

Abstract

Mazkur maqolada oliy ta’lim talabalarida internetga tobelik xavfining yuzaga kelishiga ta’sir etuvchi psixologik va pedagogik omillar nazariy jihatdan tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalarning ta’lim jarayonidagi o‘rni kengayib borayotgan bir sharoitda internetdan foydalanishning me’yoriy va muammoli shakllarini farqlash, talabalar xulq-atvoridagi xavf omillarini aniqlash hamda ularning oldini olishning pedagogik imkoniyatlarini belgilash dolzarb vazifalardan biridir. Tadqiqotda internetga tobelik xavfiga ta’sir qiluvchi emotsional zo‘riqish, yolg‘izlik, o‘zini o‘zi boshqarishning sustligi, stress, motivatsiya pasayishi kabi psixologik omillar hamda ta’lim muhitining tashkil etilishi, pedagogik muloqot, bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil etish, raqamli madaniyatni shakllantirish va pedagogik qo‘llab-quvvatlash kabi pedagogik omillar tahlil qilindi. Maqolada internetga tobelik xavfini faqat texnologik muammo emas, balki shaxsiy, ijtimoiy va pedagogik omillar o‘zaro ta’sirida shakllanuvchi kompleks muammo sifatida baholash zarurligi asoslangan. Shuningdek, pedagogik mentorlikning individual profilaktika, monitoring, refleksiya va raqamli o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan.

References

O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-5847-son, 2019-yil 8-oktabr.

Young, K. S. Internet Addiction: The Emergence of a New Clinical Disorder // CyberPsychology and Behavior. 1998. Vol. 1. No. 3. P. 237–244.

Griffiths, M. D. Internet Addiction: Time to be Taken Seriously? // Addiction Research. 2000. Vol. 8. No. 5. P. 413–418.

Kuss, D. J., Griffiths, M. D. Internet Gaming Addiction: A Systematic Review of Empirical Research // International Journal of Mental Health and Addiction. 2012. Vol. 10. P. 278–296.

Livingstone, S., Haddon, L., Görzig, A., Ólafsson, K. Risks and Safety on the Internet: The Perspective of European Children. London: EU Kids Online, 2011.

OECD. Students, Computers and Learning: Making the Connection. Paris: OECD Publishing, 2015.

UNESCO. Global Education Monitoring Report: Technology in Education. Paris: UNESCO, 2023.

Prensky, M. Digital Natives, Digital Immigrants // On the Horizon. 2001. Vol. 9. No. 5. P. 1–6.

Carr, N. The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains. New York: W. W. Norton & Company, 2010.

Downloads

Published

2026-10-15