XALQARO TRANSPORT KORIDORLARI DIVERSIFIKATSIYASI SHAROITIDA O‘ZBEKISTON TEMIR YO‘L TARMOG‘I YUK OQIMLARINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH VA OPTIMALLASHTIRISH

Authors

  • Ibragimova Gulshana Ruslanovna Toshkent Davlat transport universiteti, “Temir yo‘ldan foydalanish ishlarini boshqarish” kafedrasi dotsenti, PhD, dotsent
  • Sherzodova Xulkar Sherzod qizi

Keywords:

transport koridorlari, O‘zbekiston temir yo‘llari, yuk oqimlarini prognozlash, ekonometrik modellashtirish, tashqi savdo aylanmasi, logistika infratuzilmasi, tranzit salohiyati, o‘tkazuvchanlik quvvati, ssenariyli yondashuv

Abstract

Global logistika transformatsiyasi sharoitida O‘zbekiston temir yo‘l tarmog‘ining o‘tkazuvchanlik quvvatini baholash va yuk oqimlarini prognozlash dolzarb hisoblanadi. Mazkur tadqiqotda retrospektiv yondashuvlarning kamchiliklari ko‘rsatilib, tashqi savdo aylanmasiga asoslangan yangi logarifmik ekonometrik model ishlab chiqildi. Ushbu model yordamida xalqaro transport koridorlarining ta’sirini hisobga olgan holda 2030-yilgacha bo‘lgan davr uchun yuk tashish hajmlarining ko‘p variantli (pessimistik, bazaviy, optimistik) ssenariylari modellashtirildi. Tadqiqot yakunida makroiqtisodiy yuk hajmini temir yo‘l uchastkalari va terminallarning real texnik quvvatlari bilan o‘zaro muvofiqlashtiruvchi uch bosqichli optimallashtirish mexanizmi asoslab berildi.

References

Статистическая модель системы факторов размещения грузовых объектов на сети железных дорог Узбекистана. Мухамедова З. Г., Ибрагимова Г. Р. (2022). Молодой учёный, № 28 (423), с. 10–14. https://moluch.ru/archive/423/93946

Комплекс моделей формирования грузовых объектов на сети железных дорог Узбекистана. Мухамедова З. Г., Ибрагимова Г. Р., Абдазимов Ш. Х. (2022). Проблемы архитектуры и строительства, № 3, с. 72–75.

Анализ развития рынка транспортно-грузовых услуг Республики Узбекистан. Ибрагимова Г. Р., Мухамедова З. Г. (2022). Наука и инновационное развитие, 5(3), с. 45–53. https://cyberleninka.ru/article/n/analiz-razvitiya-rynka-transportno-gruzovyh-uslug-respubliki-uzbekistan

Prospects about logistic centres in C. Asia. Ibragimova G. R., Abdullaev R. Ya. (2023). Actual Problems of Modern Science, Education and Training, 7(4). https://khorezmscience.uz/actual-problems-in-modern-technical-sciences/1646-prospects-about-logistic-centres-in-c-asia.html

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Rasmiy statistik ma’lumotlar va ochiq ma’lumotlar bazasi stat.uz.

Kavlak, M., & Yilmaz, H. (2025). The Middle Corridor: Econometric analysis of transit capacity and trade flows between Central Asia and the European Union. Journal of Transport Geography, Vol. 118, Art. 103912. https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-transport-geography

World Bank. (2026). Integration: World-Class Trade Logistics Along the Trans-Caspian Transport Corridor. Washington, D.C.: World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/region/eca/publication/world-class-trade-logistics-along-trans-caspian-transport-corridor

World Bank. (2024). Middle Trade and Transport Corridor: Policies and Investments to Triple Freight Volumes and Halve Travel Time by 2030. Washington, D.C.: World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/region/eca/publication/middle-trade-and-transport-corridor

Kazakh Research Team. (2024). Forecasting the demand for railway freight transportation in Kazakhstan: A case study. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, Vol. 23, Art. 101028. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590198224000149

Zhang, L., & Wang, Y. (2024). A comparison between ARIMA, LSTM, ARIMA-LSTM and SSA for cross-border rail freight traffic forecasting. Transportation Planning and Technology, 47(2), 145–168. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03081060.2023.2245389

Downloads

Published

2026-10-13