SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA DAVLAT IQTISODIY QARORLARINI QABUL QILISHDA PROGNOZLASH ANIQLIGI VA IQTISODIY SAMARADORLIKNI OSHIRISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
sun’iy intellekt, davlat iqtisodiy boshqaruvi, iqtisodiy qarorlar, prognozlash aniqligi, iqtisodiy samaradorlik, mashinali o‘qitish, gibrid prognozlash, ekonometrik modellashtirish, raqamli iqtisodiyot, iqtisodiy risklar, optimallashtirish, qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimiAbstract
Mazkur ilmiy maqolada sun’iy intellekt texnologiyalari asosida davlat iqtisodiy qarorlarini qabul qilish jarayonida prognozlash aniqligi va iqtisodiy samaradorlikni oshirish mexanizmini takomillashtirishning nazariy-uslubiy hamda tashkiliy-iqtisodiy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda davlat iqtisodiy boshqaruvida qo‘llanilayotgan an’anaviy prognozlash usullarining imkoniyatlari va cheklovlari tahlil qilinib, sun’iy intellekt, mashinali o‘qitish algoritmlari va ekonometrik modellarni integratsiyalash asosida iqtisodiy qarorlar sifatini oshirish yo‘nalishlari asoslangan. Iqtisodiy ko‘rsatkichlarni prognozlashda ma’lumotlar sifati, algoritmlarning moslashuvchanligi, iqtisodiy noaniqliklar va risk omillarini hisobga olishning ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijasida ma’lumotlarni integratsiyalash, gibrid prognozlash, ko‘p ssenariyli tahlil, iqtisodiy qarorlarni optimallashtirish hamda natijalarni monitoring qilish bosqichlarini o‘z ichiga oluvchi takomillashtirilgan tashkiliy-iqtisodiy mexanizm taklif etilgan. Shuningdek, prognozlash aniqligini baholash ko‘rsatkichlari va davlat iqtisodiy qarorlarining samaradorligini aniqlashga qaratilgan matematik modellar ishlab chiqilgan.
References
Bekmurodov, U., Absalamova, D. and Absalamova, G. (2023). Economic forecasting using artificial intelligence models and algorithms in the case of Uzbekistan. Raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt, 1(4).
Hakimov, H. (2024). Use of machine learning methods in forecasting indicators of fiscal and monetary policy coordination for the economy of Uzbekistan. American Journal of Business Management, Economics and Banking, 20, pp. 36–44.
Azibaev, A. (2023). Forecasting gross domestic product (GDP) and GDP growth: An exploration of improved prediction using machine learning algorithms. Qo‘qon universiteti xabarnomasi, 1(1), pp. 9–14.
Bakhramova, M.B. (2025). Artificial intelligence: A new stage in Uzbekistan’s digital economy and public administration. Central Asian Journal of Social Sciences and History, 6(3), pp. 311–316.
Gareev, M.Y. and Polbin, A.V. (2022). Nowcasting Russia’s key macroeconomic variables using machine learning. Voprosy Ekonomiki, 8, pp. 133–157.
Lashina, M. and Grishunin, S. (2023). Comparison of forecasting power of statistical models for GDP growth under conditions of permanent crises for application in strategic risk controlling. Procedia Computer Science, 221, pp. 442–449.
Fokin, N.D. (2023). Nowcasting and forecasting key Russian macroeconomic variables with the MFBVAR model. Economic Policy, 18(3), pp. 110–135.
Zheng, T., Fan, X., Jin, W. and Fang, K. (2024). Words or numbers? Macroeconomic nowcasting with textual and macroeconomic data. International Journal of Forecasting, 40(2), pp. 746–761.
Pyo, D.-J. (2025). Enhancing GDP growth forecasting with LSTM, GRU, and hybrid model: Evidence from South Korea. SAGE Open, 15(3).
Maccarrone, G., Morelli, G. and Spadaccini, S. (2021). GDP forecasting: Machine learning, linear or autoregression? Frontiers in Artificial Intelligence, 4, Article 757864.
Lenza, M., Moutachaker, I. and Paredes, J. (2023). Forecasting euro area inflation with machine-learning models. ECB Research Bulletin, 112. European Central Bank.
Puglia, M. and Tucker, A. (2020). Machine learning, the Treasury yield curve and recession forecasting. Finance and Economics Discussion Series. Washington, DC: Board of Governors of the Federal Reserve System.
Stoneman, D. and Duca, J.V. (2024). Using deep (machine) learning to forecast US inflation in the COVID-19 era. Journal of Forecasting, 43(4), pp. 894–902.





