KASALLIKLARNI ERTA ANIQLASH UCHUN TIBBIY DIAGNOSTIKA TASVIRLARINI TAHLIL QILISH ALGORITMI VA DASTURIY TA’MINOTINI ISHLAB CHIQISH

Authors

  • Daminova Muborak Mansurbek qizi

Keywords:

tibbiy diagnostika, sun’iy intellekt, tibbiy tasvirlar, chuqur o‘qitish, konvolyutsion neyron tarmoq, tasvirlarni segmentatsiyalash, patologik o‘zgarishlar, kompyuter ko‘rishi, erta diagnostika, dasturiy ta’minot

Abstract

Mazkur maqolada kasalliklarni erta aniqlash maqsadida tibbiy diagnostika tasvirlarini raqamli qayta ishlash, xususiyatlarini ajratib olish va sun’iy intellekt yordamida tahlil qilish algoritmi hamda dasturiy ta’minotini ishlab chiqish masalasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi rentgen, kompyuter tomografiyasi, magnit-rezonans tomografiya va boshqa tibbiy tasvirlardan patologik o‘zgarishlarning ehtimoliy belgilarini aniqlashga ko‘maklashuvchi avtomatlashtirilgan tizimning konseptual arxitekturasini ishlab chiqishdan iborat. Taklif etilayotgan yondashuv tasvirlarni dastlabki qayta ishlash, tasvir sifatini nazorat qilish, xususiyatlarni ajratish, chuqur o‘qitish asosida tasniflash, shubhali hududlarni belgilash va natijalarni vizual taqdim etish bosqichlarini qamrab oladi. Algoritmning asosiy modeli sifatida konvolyutsion neyron tarmoq (CNN), uning imkoniyatlarini kengaytirish uchun esa transfer learning va izohlanuvchi sun’iy intellekt usullaridan foydalanish taklif qilinadi. Model samaradorligini baholash uchun sezgirlik, spetsifiklik, aniqlik, F1-ko‘rsatkich, ROC-AUC va kalibrlash kabi mezonlar belgilanadi. Shuningdek, ma’lumotlar maxfiyligi, klinik xavfsizlik, modelning turli bemor guruhlarida ishlash qobiliyati va shifokor nazorati masalalari tahlil qilinadi. Taklif etilgan tizim shifokorning klinik qarorini almashtirishga emas, balki diagnostik jarayonni qo‘llab-quvvatlashga mo‘ljallangan.

References

Tejani A. S., Klontzas M. E., Gatti A. A., Mongan J. T., Moy L., Park S. H., Kahn C. E. Jr., for the CLAIM 2024 Update Panel. Checklist for Artificial Intelligence in Medical Imaging (CLAIM): 2024 Update. Radiology: Artificial Intelligence. 2024; 6(4): e240300. DOI: https://doi.org/10.1148/ryai.240300.

World Health Organization. Ethics and Governance of Artificial Intelligence for Health: WHO Guidance. Geneva: World Health Organization; 2021. ISBN: 978-92-4-002920-0. URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789240029200.

Ronneberger O., Fischer P., Brox T. U-Net: Convolutional Networks for Biomedical Image Segmentation. In: Medical Image Computing and Computer-Assisted Intervention – MICCAI 2015. Lecture Notes in Computer Science. Vol. 9351. Springer; 2015. pp. 234–241. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-24574-4_28.

Selvaraju R. R., Cogswell M., Das A., Vedantam R., Parikh D., Batra D. Grad-CAM: Visual Explanations from Deep Networks via Gradient-Based Localization. In: Proceedings of the IEEE International Conference on Computer Vision (ICCV). 2017. pp. 618–626. DOI: https://doi.org/10.1109/ICCV.2017.74.

He K., Zhang X., Ren S., Sun J. Deep Residual Learning for Image Recognition. In: Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR). 2016. pp. 770–778. DOI: https://doi.org/10.1109/CVPR.2016.90.

Litjens G., Kooi T., Bejnordi B. E., Setio A. A. A., Ciompi F., Ghafoorian M., van der Laak J. A. W. M., van Ginneken B., Sánchez C. I. A Survey on Deep Learning in Medical Image Analysis. Medical Image Analysis. 2017; 42: 60–88. DOI: https://doi.org/10.1016/j.media.2017.07.005.

LeCun Y., Bengio Y., Hinton G. Deep Learning. Nature. 2015; 521: 436–444. DOI: https://doi.org/10.1038/nature14539.

Esteva A., Kuprel B., Novoa R. A., Ko J., Swetter S. M., Blau H. M., Thrun S. Dermatologist-Level Classification of Skin Cancer with Deep Neural Networks. Nature. 2017; 542: 115–118. DOI: https://doi.org/10.1038/nature21056.

Topol E. J. High-Performance Medicine: The Convergence of Human and Artificial Intelligence. Nature Medicine. 2019; 25: 44–56. DOI: https://doi.org/10.1038/s41591-018-0300-7.

Rajpurkar P., Chen E., Banerjee O., Topol E. J. AI in Health and Medicine. Nature Medicine. 2022; 28: 31–38. DOI: https://doi.org/10.1038/s41591-021-01614-0.

Downloads

Published

2026-10-13