TA'LIMIY ROBOTOTEXNIKA UCHUN AMALIYOTGA YO'NALTIRILGAN KO'P BOSQICHLI MODEL: KONSTRUKSIYAGA ASOSLANGAN TA'LIMDAN O'RNATILGAN TIZIMLAR VA AVTONOM ROBOTOTEXNIKAGACHA
Keywords:
ta'limiy robototexnika, robototexnika o'quv dasturi, STEM ta'limi, hisoblash tafakkuri, loyihaga asoslangan ta'lim, Arduino, ESP32, o'rnatilgan tizimlar, muhandislik ta'limi, robototexnika savodxonligiAbstract
Ta'limiy robototexnika fan, texnologiya, muhandislik, matematika, dasturlash va muammolarni hal qilish ko'nikmalarini amaliy ta'lim muhitida birlashtirishga imkon beruvchi fanlararo yondashuv sifatida rivojlanib bormoqda. Biroq robototexnika ta'limi ko'pincha boshlang'ich konstruksiyalash faoliyatidan o'rnatilgan tizimlar va avtonom robototexnikagacha bo'lgan izchil rivojlanish o'rniga alohida loyihalar yoki individual apparat platformalari atrofida tashkil etiladi. Ushbu maqolada ta'limiy robototexnika uchun amaliyotga yo'naltirilgan ko'p bosqichli model taklif etiladi. Ushbu model o'quvchilarning texnik murakkablik va mavhumlik darajasi ortib borishiga muvofiq ta'lim jarayonini bosqichma-bosqich tashkil etadi. Taklif etilayotgan model LEGO Education WeDo kabi konstruksiyaga asoslangan robototexnikadan boshlanib, boshlang'ich elektronika, sensor va ijro mexanizmlari tizimlari, Arduino asosidagi dasturlash, ESP8266/ESP32 asosidagi Internet buyumlari (IoT) ilovalari, STM32 asosidagi o'rnatilgan tizimlar hamda bir platali kompyuterlar asosidagi robototexnikagacha davom etadi. Model loyihaga asoslangan ta'lim, hamkorlikda o'qitish, konstruktivizm, hisoblash tafakkuri, muhandislik dizayni va takroriy muammolarni hal qilish yondashuvlarini birlashtiradi. Yoshga mos ta'lim muhitlari o'rtasidagi o'tishga hamda texnologik mavhumlik to'siqlarini bosqichma-bosqich kamaytirishga alohida e'tibor qaratiladi. Maqolada ta'limiy robototexnika bo'yicha so'nggi tizimli sharhlar va meta-tahlillar natijalari umumlashtirilib, ular amaliyotda qo'llash mumkin bo'lgan robototexnika o'quv dasturi modeliga aylantiriladi. Taklif etilayotgan model sababiy ta'limiy ta'sirlarning isboti sifatida emas, balki oldindan va keyingi testlar, kvazi-eksperimental, longitudinal hamda aralash metodli tadqiqotlar yordamida empirik baholanishi mumkin bo'lgan metodologik asos sifatida taqdim etiladi. Model boshlang'ich ta'limiy robototexnika bilan yanada ilg'or o'rnatilgan tizimlar ta'limi o'rtasidagi amaliy tafovutni bartaraf etishga qaratilgan bo'lib, rivojlanayotgan ta'lim ekotizimlarida mahalliy sharoitga moslashtirilgan robototexnika o'quv dasturlarini ishlab chiqish uchun asos yaratadi.





