SOVUQ SHTAMPLASHDA METALL DETALLARINING DEFORMATSIYA VA NUQSONLARINI SONLI MODELLASHTIRISH

Authors

  • Abdumutalova Z.A. Toshkent Davlat Texnika unversiteti, magistr
  • Ibodullayev T.N. Toshkent Davlat Texnika unversiteti, katta o'qituvchi

Keywords:

sovuq shtamplash, metall, deformatsiya, sonli modellashtirish, chekli elementlar usuli, plastik deformatsiya, kuchlanish, ishqalanish, puanson, matritsa, yorilish, burishish, yupqalashish

Abstract

Ushbu maqolada sovuq shtamplash texnologik jarayonida metall detallarining deformatsiyasi va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan texnologik nuqsonlarni sonli modellashtirish masalalari tadqiq etiladi. Sovuq shtamplash mashinasozlik, avtomobilsozlik, elektrotexnika, asbobsozlik va boshqa texnika yo‘nalishlarida list metallardan turli shakldagi detallarni yuqori unumdorlik bilan ishlab chiqarishda keng qo‘llaniladi. Biroq shtamplash jarayonida metallning plastik oqimi, kuchlanishlarning notekis taqsimlanishi, qalinlikning kamayishi, yorilish, burishish va elastik qaytish kabi muammolar yuzaga kelishi mumkin. Tadqiqotda chekli elementlar usuli asosida metall zagotovkaning elastik-plastik deformatsiyasi, puanson va matritsa bilan kontakt o‘zaro ta’siri hamda ishqalanishning deformatsiya jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Puanson yurishi, ishqalanish koeffitsiyenti, materialning mexanik xossalari va qolip geometriyasi kabi parametrlarning detal sifatiga ta’siri tahlil qilinadi. Sonli modellashtirish yordamida nuqsonlar paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan xavfli zonalarni oldindan aniqlash va texnologik parametrlarni optimallashtirish imkoniyatlari yoritiladi.

References

Hosford W.F., Caddell R.M. Metal Forming: Mechanics and Metallurgy. Cambridge University Press.

Altan T., Oh S., Gegel H. Metal Forming: Fundamentals and Applications. ASM International.

Marciniak Z., Duncan J.L., Hu S.J. Mechanics of Sheet Metal Forming. Butterworth-Heinemann.

Wagoner R.H., Chenot J.L. Metal Forming Analysis. Cambridge University Press.

Banabic D. Sheet Metal Forming Processes: Constitutive Modelling and Numerical

Downloads

Published

2026-10-04