INGLIZ TILINI OʻQITISH BOʻYICHA TA’LIM SOHASIDAGI ISLOHOTLAR

Authors

  • G’aybulloyeva Sevinch Anvarjonovna Buxoro viloyati Kogon tumani 11- umumta’lim maktabi ingliz tili fani o’qituvchisi

Keywords:

ingliz tilini oʻqitish; ta’lim islohotlari; til siyosati; CEFR; oʻqituvchilarni sertifikatlash; davlat ta’lim standarti; kommunikativ kompetensiya; Oʻzbekiston.

Abstract

Maqsad. Oʻzbekistonda 2012–2026-yillarda ingliz tilini oʻqitish sohasida amalga oshirilgan islohotlarning mazmuni, bosqichlari va natijalarini xalqaro tajriba kontekstida tizimli tahlil qilish. Usul. Me’yoriy-huquqiy hujjatlarning kontent-tahlili, rasmiy statistika va EF EPI indeksi (2018–2025) ma’lumotlarining ikkilamchi tahlili, qiyosiy-tipologik tahlil. Natija. Islohotlar uch bosqichda – institutsional asos yaratish (2012–2013), standartlashtirish (2013–2020), sifat va ragʻbatlantirish (2021-yildan) – rivojlandi. Sertifikatga ega xorijiy til oʻqituvchilari ulushi 2021-yildagi 4 foizdan 2026-yil boshida 80 foizga yaqin darajaga koʻtarildi, biroq aholining amaliy til kompetensiyasini aks ettiruvchi EF EPI koʻrsatkichlari ijobiy dinamikaga ega emas (2025-yil: 123 davlat orasida 104-oʻrin). Xulosa. Sertifikatlash va moddiy ragʻbatlantirish samarali “kirish” indikatorlarini ta’minlagan boʻlsa-da, oʻquv dasturi, darslik va baholash tizimlarining uygʻunligi hamda oʻqitish sifatiga yoʻnaltirilgan uzluksiz kasbiy rivojlanish tizimi natijalarga erishishning hal qiluvchi sharti ekani asoslanadi.

References

Graddol D. English Next: Why global English may mean the end of ‘English as a Foreign Language’. – London: British Council, 2006. – 128 p.

Enever J. (Ed.). ELLiE: Early Language Learning in Europe. – London: British Council, 2011. – 160 p.

Kaplan R. B., Baldauf R. B. Language Planning from Practice to Theory. – Clevedon: Multilingual Matters, 1997. – 403 p.

Hasanova D. English education in Uzbekistan // Language Change in Central Asia / Eds. E. S. Ahn, J. Smagulova. – Berlin; Boston: De Gruyter Mouton, 2016. – P. 245–265.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 10-dekabrdagi PQ-1875-son “Chet tillarni oʻrganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori. – URL: https://lex.uz/docs/-2126032

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-maydagi PQ-5117-son “Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy tillarni oʻrganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori. – URL: https://lex.uz/docs/-5426736

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 19-maydagi 312-son “Xorijiy tillarni oʻrganishni ommalashtirishni samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori. – URL: https://lex.uz/docs/-5431845

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son “‘Oʻzbekiston – 2030’ strategiyasi toʻgʻrisida”gi farmoni. – URL: https://lex.uz/docs/-6600413

Fullan M. The New Meaning of Educational Change. – 4th ed. – New York: Teachers College Press, 2007. – 338 p.

Richards J. C., Rodgers T. S. Approaches and Methods in Language Teaching. – 3rd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2014. – 410 p.

Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. – Cambridge: Cambridge University Press, 2001. – 260 p.

Jalolov J. J. Chet til oʻqitish metodikasi: chet tillar oliy oʻquv yurtlari (fakultetlari) talabalari uchun darslik. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2012. – 432 b.

British Council, Cambridge Partnership for Education. Report on Uzbekistan National English Curriculum Reform: Findings and Recommendations. – Tashkent, 2021. – URL: https://www.britishcouncil.uz/sites/default/files/engcurrefom_full_report_april_2021.pdf

Bui T. T. N., Nguyen H. T. M. Standardizing English for educational and socio-economic betterment in Vietnam // English Language Education Policy in Asia / Ed. R. Kirkpatrick. – Cham: Springer, 2016. – P. 363–388.

Sarmurzin Y., Amanzhol N., Toleubayeva K., Zhunusova M., Amanova A., Abiyr A. Challenging aspects of Kazakhstan’s trilingual education policy: evidence from a literature review // Asia Pacific Education Review. – 2024. – Vol. 25, No. 4. – P. 801–811.

Jeon M. English language education policy and the Native-Speaking English Teacher (NET) Scheme in Hong Kong // English Language Education Policy in Asia / Ed. R. Kirkpatrick. – Cham: Springer, 2016. – P. 91–111.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 8-maydagi 124-son “Uzluksiz ta’lim tizimining chet tillar boʻyicha davlat ta’lim standartini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori. – URL: https://lex.uz/docs/-2165717

Prezident: Xorijiy tillarni oʻrgatish boʻyicha kelajak uchun mustahkam poydevor boʻladigan yangi tizimni yoʻlga qoʻyish vaqti-soati keldi (2021-yil 6-maydagi videoselektor yigʻilishi) // Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. – 2021. – 6-may. – URL: https://president.uz/oz/lists/view/4327

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi PF-134-son “2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish boʻyicha milliy dasturni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmoni. – URL: https://lex.uz/docs/-6008663

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 19-yanvardagi 34-son “Xorijiy tillarni oʻrganishni takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori. – URL: https://lex.uz/acts/-5831978

B2 sertifikatiga ega boʻlmagan xorijiy til oʻqituvchilariga yangi oʻquv yiligacha imkoniyat beriladi – ta’lim vazirligi // Gazeta.uz. – 2026. – 14-yanvar. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/14/certificate/

B2 sertifikatiga ega boʻlmagan xorijiy til oʻqituvchilari bilan mehnat shartnomasini bekor qilish taklif etilmoqda // Gazeta.uz. – 2026. – 28-iyul. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/28/b2-certificate/

American Councils for International Education. English Speaking Nation Program Trains Over 18,000 Teachers in Uzbekistan. – 2024. – URL: https://www.americancouncils.org/news/featured-content-announcements/english-speaking-nation-program-trains-over-18000-teachers

Downloads

Published

2026-09-26