POLIMER-GIBRID NANOADSORBENTLARNI DESORBSIYALASHDA ELYUENTLAR TANLOVI, SAMARADORLIK VA EKOLOGIK XAVFSIZLIK NUQTAI NAZARIDAN QIYOSIY TAHLIL

Authors

  • Salihanova Dilnoza Saidakbarovna URFA Ummumiy va noorganik kimyo instituti katta ilmiy xodim, t.f.d prof
  • Ubaydullayeva Navruza Neʼmatjonovna k.f.f.d PhD, dots.Namangan davlat universiteti kimyo kafedrasi dotsenti
  • Xojiboyeva Dilnoza Komiljonovna Toshkent shahar Sergeli tumani 267- maktab kimyo fani oʻqituvchisi, Mustaqil izlanuvchi
  • Rahmatova Nargiza Islomjon qizi Mustaqil izlanuvchi

Keywords:

desorbsiya, elyuent, regeneratsiya, nanoadsorbent, EDTA, kislotali desorbsiya, ekologik xavfsizlik.

Abstract

Mazkur maqolada polimer-gibrid nanoadsorbentlarni regeneratsiya qilishda qo'llaniladigan turli elyuentlarning (mineral kislotalar — HCl, HNO₃, H₂SO₄, H₃PO₄; asoslar — NaOH; kompleks hosil qiluvchi moddalar — EDTA, tioкарbamid) desorbsion samaradorligi va ekologik xavfsizligi qiyosiy tahlil qilingan. Sorbsion materiallarning sanoat sharoitida amaliy qo'llanilishi ularning ko'p martalik regeneratsiya salohiyatiga bog'liq bo'lib, elyuent tanlovi ushbu jarayonning eng muhim texnologik parametri hisoblanadi. Ishda kuchli kislotali elyuentlarning yuqori desorbsion samaradorlik ta'minlashi, biroq materialning struktura barqarorligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi, kompleks hosil qiluvchi moddalarning esa yumshoqroq sharoitda selektiv desorbsiyani ta'minlashi ko'rsatilgan. Turli metall ionlari (Zn²⁺, Cd²⁺, Hg²⁺, Pb²⁺, Au) uchun optimal elyuent tanlovi va ularning ko'p siklli qo'llanishdagi samaradorlik dinamikasi tahlil qilingan. Olingan natijalar elyuent tanlovida desorbsion samaradorlik bilan ekologik xavfsizlik va materialning uzoq muddatli barqarorligi o'rtasida muvozanat topish zarurligini asoslaydi.

References

Experimental insights into the stability of graphene oxide nanosheet and polymer hybrid coupled by ANOVA statistical analysis // Scientific Reports (Nature). — 2024.

Coupled hybrid nanoparticles for improved dispersion stability of nanosuspensions: a review // Journal of Nanoparticle Research (Springer Nature). — 2020.

Пестов А.В., Ятлук Ю.Г. Хитозан и его производные как сорбенты ионов тяжелых металлов // Журнал прикладной химии. — 2010.

Фридрихсберг Д.А. Курс коллоидной химии. — СПб.: Химия, 2010.

Юлдашев А.А., Мухамедов Н.Р. Адсорбция воды гибридными нанокомпозициями хитозан-кремнезем // Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети, физик кимё кафедраси.

Яркулов А.Ю. ва бошқ. Адсорбционные и термодинамические свойства механических смесей и нанокомпозиций хитозан-кремнезем // Universum: химия и биология. — 2020. — № 3 (69).

Юлдашев А.А., Мухамедов Н.Р. ва бошқ. Адсорбция воды гибридными нанокомпозициями хитозан-кремнезем // Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети, физик кимё кафедраси. — Тошкент.

Яркулов А.Ю. ва бошқ. Адсорбционные и термодинамические свойства механических смесей и нанокомпозиций хитозан-кремнезем // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн. — 2020. — № 3 (69). — URL: https://7universum.com/ru/nature/archive/item/8907

Kaczorowska M.A., Bożejewicz D. The Application of Chitosan-Based Adsorbents for the Removal of Hazardous Pollutants from Aqueous Solutions — A Review // Materials. — 2023.

Mahmoud M.E., Nabil G.M., et al. Heavy metals removal by EDTA-functionalized chitosan graphene oxide nanocomposites // RSC Advances. — 2017. — Vol. 7. — P. 9764–9779.

Downloads

Published

2026-09-19