BALANDLIKDA VA CHEKLANGAN MAYDONLARDA (KON, TUNNEL, QOZON ICHI) ISH BAJARUVCHI XODIMLARNING TEXNIKA XAVFSIZLIGINI KOMPLEKS TA'MINLASH TIZIMLARI

Authors

  • Rustamov Shahriyor Shuhrat o'g'li Qarshi davlat texnika universiteti, Energetika muhandisligi fakulteti, "Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi" yo'nalishi, MMT-113-25 guruh talabasi

Keywords:

Mehnat muhofazasi, texnika xavfsizligi, cheklangan maydonlar (Confined Spaces), balandlikda ishlash, gaz monitoringi (LEL, O2​, H2​S, CO), aqlli xavfsizlik kamar-tasmalar, evakuatsiya va qutqaruv, OSHA 1910.146, ISO 45001, Faraday effekti, BLE-positioning.

Abstract

Ushbu kengaytirilgan ilmiy tadqiqotda sanoat va energetika obyektlarida eng yuqori xavflilik darajasiga ega bo'lgan mehnat sharoitlari — balandlikda hamda cheklangan/yopiq maydonlarda (reaktor va qozon agregatlari ichida, kabel va gidrotexnik tunnellar, yer osti konlari, sig'im va rezervuarlarda) ish bajaruvchi xodimlarning texnika xavfsizligini kompleks ta'minlash masalalari atroflicha o'rganilgan. Ishda cheklangan maydonlardagi gaz-havo muhitining xavfli o'zgarishlari, kislorod tanqisligi, zaharli va portlovchi gazlar toplanishi hamda balandlikdan yiqilish xavflarining sinergetik ta'siri matematik modellashtirildi. Ishlab chiqilgan kompleks xavfsizlik konsepsiyasi ko'p modulli simsiz gaz detektorlari, BLE-mutoq tayanchni aniqlash mayoqlari (beacons), dinamik tenzo-ansamblli aqlli xavfsizlik tasmalarini hamda favqulodda evakuatsiya va qutqaruv lebyodkalarini avtomatlashtirilgan SCADA monitoringiga birlashtiradi. Sanoat sharoitidagi 12 oylik eksperimental tahlillar ko'rsatdiki, ushbu kompleks yondashuv cheklangan maydonga kirish va chiqish xavfsizligi ustidan nazoratni 100% ga yetkazadi, zaharli gazlar ta'sirida bo'g'ilish va balandlikdan yiqilish bilan bog'liq baxtsiz hodisalarni 92–95% ga kamaytiradi hamda favqulodda qutqaruv operatsiyalari vaqtini 5 barobarga tezlashtiradi.          

References

O'zbekiston Respublikasining 2016-yil 22-sentyabrdagi O'RQ-410-son "Mehnat muhofazasi to'g'risida"gi Qonuni (yangi tahriri). Tashkent.

Rustamov, SH. SH., & Qodirov, U. I. (2024). Sanoat energetikasi obyektlarida kasbiy xavf-xatarlarni raqamli modellashtirish va mehnat xavfsizligini proaktiv boshqarish. Energetika va resurs tejash texnologiyalari, 2(1), 88–96.

ISO 45001:2018. Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use. International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.

Muradov S. H. o ‘g ‘li, & Zayniyev, UU o ‘g ‘li.(2023). Principles of passing and documenting instructions on safety techniques //Educational Research in Universal Sciences. – Т. 2. – №. 14. – С. 116-119.

Pardayeva, N. N., & Rustamov, SH. SH. (2023). Sanoat korxonalarida yong'in, portlash va kasbiy xavfsizlikni avtomatlashtirilgan monitoring qilish masalalari. Mehnat muhofazasi va xavfsizlik jurnali, 4(2), 54–62.

Sirojiddin M., Umurzoq E. Innovative solutions for improvement of working conditions and environment through the kaizen method. – 2023.

МУРАДОВ С. Изучения охрана труды на производстве Кореи //Хөдөлмөр, Нийгмийн Харилцаа Судлал. – 2023. – С. 242-247.

Shavkat o‘g‘li E. D., Husan o‘g‘li M. S. INNOVATIVE SOLUTIONS TO PROTEC T WORKERS FROM DANGEROUS GAS AND TOXIC SUBSTANCES IN HAZARDOUS INDUSTRY ENTERPRISES. – 2023

Muradov S., Siddiqova M., Karimov B. Conditions and environment through the Kaizen method //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С. 794-808.

Sirojiddin M. The Legal Basis for Assessing the Knowledge of Leading Employees and Specialists in Labor Protection in Uzbekistan Through Digital Technologies //MENEJMENT VA MEHNAT MUNOSABATLARI ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 9-14.

Downloads

Published

2026-08-14