MURAKKAB RELYEF SHAROITIDA AVTONOM TRANSPORT VOSITASI UCHUN VIDEO ALOQA KANALINI TANLASH VA LOYIHALASH
Keywords:
avtonom transport vositasi, video transmitter, video receiver, SDR, COFDM, tog'li hudud, relyef yo'qotishi, Fresnel zonasi, link budget, noaniqlik tahliliAbstract
Ushbu maqolada tog'li hududda ishlaydigan avtonom transport vositasi uchun 500 m gorizontal masofada video ma'lumotlarini uzatish va qabul qilish tizimini loyihalash masalasi ko'rib chiqiladi. Muammo markazida masofaning o'zi emas, balki murakkab relyef, to'g'ridan-to'g'ri ko'rish chizig'ining (LOS) buzilishi, Fresnel zonasining yopilishi, ko'p yo'llilik va soyalanish kabi omillar turadi. Tadqiqotda 1.2/1.3 GHz, 2.4 GHz va 5.8 GHz diapazonlar erkin fazodagi yo'qotish, Fresnel zonasi va qo'shimcha relyef yo'qotishlariga sezgirlik nuqtai nazaridan taqqoslandi. Shuningdek, amaliy bozordagi DTC SOL8SDR-H2, Mobilicom MCU-30, DJI SDR Transmission, Accsoon CineView 2 SDI va Hollyland Cosmo C1 qurilmalari funksional jihatdan tahlil qilindi. Hisob-kitoblar 500 m kanal uchun 1.2 GHz, 2.4 GHz va 5.8 GHz diapazonlarda mos ravishda taxminan 88.0 dB, 94.0 dB va 101.7 dB erkin fazodagi yo'qotish kuzatilishini ko'rsatdi. Maqolada tavsiya etiladigan arxitektura sifatida transport vositasida omnidirectional antenna, yer usti stansiyasida yo'naltirilgan antenna, SDR/COFDM tipidagi raqamli uzatish, zarurat bo'lsa relay tuguni va past kechikishli video kodlovchidan iborat sxema taklif qilindi. JCGM 100:2008 asosida bajarilgan noaniqlik tahlili tavsiya etilgan 2.4 GHz tizim uchun aloqa zaxirasining kengaytirilgan noaniqligi taxminan 7.6 dB atrofida bo'lishini ko'rsatdi. Natijalar tog'li hududda ishonchli video aloqa tashkil etishda 5.8 GHz ga nisbatan 1.2/1.3 GHz yoki 2.4 GHz diapazonlari, baland tayanch antenna va relay yondashuvi afzal ekanini ko'rsatadi.
References
ITU-R P.526-16, Propagation by diffraction, International Telecommunication Union, 2025.
JCGM 100:2008, Evaluation of measurement data - Guide to the expression of uncertainty in measurement, Joint Committee for Guides in Metrology, 2008.
N. Moraitis, P. Constantinou va boshq., "A Survey of Path Loss Prediction and Channel Models for Unmanned Aerial Systems for System-Level Simulations," Sensors, vol. 23, no. 10, 2023.
Q. P. Soo, Y. Y. Lim, T. B. O. Lee va boshq., "Radio propagation modeling and measurement of uneven terrain model," Scientific Reports, vol. 15, 2025.
DTC, SOL8SDR-H2 Datasheet, Codan Communications, 2021.
Mobilicom, MCU-30 Cybersecure Mesh Solution for Robotics and Unmanned Systems, datasheet, 2025.
DJI, "DJI SDR Transmission - Specifications," rasmiy texnik sahifa, murojaat sanasi: 16.03.2026.
Accsoon, "CineView 2 SDI Specifications," rasmiy mahsulot sahifasi, murojaat sanasi: 16.03.2026.
Hollyland, "Cosmo C1 Specifications," rasmiy mahsulot sahifasi, murojaat sanasi: 16.03.2026.
T. Liu, M. Ye, F. Wu va boshq., "Advanced Video Processing and Data Transmission Technology for Unmanned Ground Vehicles in the Internet of Battlefield Things," Computers, Materials & Continua, vol. 86, no. 3, 2026.





