HARORATLI YARIM O‘TKAZGICH DATCHIKLARDAN OLINGAN REAL VAQT SIGNALLARINI MA’LUMOTLAR BAZASIGA INTEGRATSIYA QILISH: TEXNOLOGIK YONDASHUV
Keywords:
yarim o‘tkazgich datchiklar, real vaqt signallari, ma’lumotlar bazasi integratsiyasi, NTC/PTC termistorlar, analog-raqamli konversiya, IoT, Modbus protokoli, sanoat avtomatika.Abstract
Ushbu maqolada haroratli yarim o‘tkazgich datchiklar (NTC/PTC termistorlar va PT100/PT1000 rezistiv harorat detektorlari) orqali olingan real vaqt rejimidagi analog signallarni raqamli ma’lumotlar bazasi tizimlariga integratsiya qilishning texnologik yondashuvi o‘rganilgan. Tadqiqotda signal konditsionlash sxemalari, analog-raqamli konversiya (ADC) usullari, kommunikatsiya protokollari (UART, SPI, I²C, Modbus RTU/TCP) va ma’lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari (DBMS) o‘rtasidagi integratsiya arxitekturasi tahlil qilingan. Sanoat IoT muhitida real vaqt ma’lumotlarini samarali yig‘ish va saqlash uchun optimallashtirilgan yechimlar taqdim etilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ko‘p qatlamli arxitektura va zaxira buferlash mexanizmlari yordamida ma’lumotlar yo‘qotilishini 0,01% dan pastga tushirish mumkin bo‘lib, bu sanoat avtomatika va jarayon nazorati tizimlarida yuqori ishonchlilikni ta’minlaydi.
References
Fraden, J. (2016). Handbook of Modern Sensors: Physics, Designs, and Applications. 5th ed. Springer. ISBN 978-3-319-19302-1.
Sheingold, D.H. (1986). Analog-Digital Conversion Handbook. 3rd ed. Prentice Hall. ISBN 0-13-032848-0.
Liptak, B.G. (2003). Instrument Engineers' Handbook: Process Measurement and Analysis. 4th ed. CRC Press. ISBN 0-8493-1083-0.
Rashid, M.H. (2014). Power Electronics Handbook: Devices, Circuits and Applications. 3rd ed. Butterworth-Heinemann.
Berge, J. (2001). Fieldbuses for Process Control: Engineering, Operation, and Maintenance. ISA Press. ISBN 1-55617-760-7.
Dunning, G. (2006). Introduction to Programmable Logic Controllers. 3rd ed. Delmar Cengage Learning.
InfluxData. (2023). InfluxDB Documentation: Time Series Database for IoT and Metrics. https://docs.influxdata.com (Murojaat: 12.03.2024).
MQTT.org. (2019). MQTT Version 5.0 Specification. OASIS Standard. https://mqtt.org/mqtt-specification (Murojaat: 15.03.2024).
Modbus Organization. (2012). Modbus Application Protocol Specification V1.1b3. https://modbus.org/specs.php (Murojaat: 10.03.2024).
Tanenbaum, A.S., Wetherall, D.J. (2010). Computer Networks. 5th ed. Prentice Hall.
Bhuyan, M.S., Dey, N. (2019). IoT and Its Applications. Springer. DOI: 10.1007/978-981-13-7386-3.
Salomov, R., Yusupov, M. (2022). Sanoat avtomatikasida zamonaviy sensor texnologiyalari. TATU ilmiy axborotnomasi. № 3. B. 45–52.
Hasanov, B.K., Toshmatov, A.N. (2023). Real vaqt ma’lumotlar bazalari va IoT integratsiyasi muammolari. O‘zbekiston texnik universiteti xabarlari. № 2. B. 112–119.
Umarov, F.F., Karimova, D.R. (2021). RTD datchiklar va ularni raqamli tizimlarga ulash texnologiyalari. Ilmiy-texnik jurnal. № 4. B. 78–85.
Abbaszadeh, M. et al. (2020). Real-time Data Acquisition and Processing for Industrial Temperature Monitoring. IEEE Transactions on Industrial Informatics. Vol.
No. 9. PP. 5731–5742. DOI: 10.1109/TII.2019.2957339.





