PSIXOSOMATIK KASALLIKLARNING IJTIMOIY MUHIT OMILLARI BILAN O‘ZARO BOG‘LIQLIGI

Authors

  • Qoʻziyeva Intizor Maxsudovna Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Ta’lim, Fan va Innovatsiyalar Vazirligi Osiyo Xalqaro Universiteti

Keywords:

psixosomatik kasalliklar, ijtimoiy omillar, stress, emotsional zo‘riqish, ruhiy salomatlik, somatik buzilishlar, profilaktika.

Abstract

Ushbu maqolada psixosomatik kasalliklarning shakllanish sabablari va ularning ijtimoiy muhit bilan bog‘liq jihatlari ilmiy-nazariy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda stress, ijtimoiy bosim, oilaviy va kasbiy muhit, emotsional zo‘riqish kabi omillarning inson salomatligiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, psixosomatik buzilishlarning oldini olishda biopsixososial yondashuv, psixologik yordam va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tizimining ahamiyati asoslab beriladi.

References

Engel G.L. The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science, 1977, Vol. 196, No. 4286, pp. 129–136. Biopsixososial model asoschisi tomonidan ishlab chiqilgan fundamental ilmiy manba.

Lipowski Z.J. Psychosomatic medicine: Past and present. Canadian Journal of Psychiatry, 1986, Vol. 31, No. 1, pp. 8–13. Psixosomatik tibbiyotning nazariy va tarixiy asoslarini yoritadi.

Taylor S.E. Health Psychology. 10th Edition. New York: McGraw-Hill Education, 2023. Ruhiy holat va ijtimoiy omillarning somatik kasalliklarga ta’sirini statistik va klinik misollar bilan asoslaydi.

Kaplan H.I., Sadock B.J. Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences / Clinical Psychiatry. 12th Edition. Philadelphia: Wolters Kluwer, 2022. Psixosomatik kasalliklar, stress va ruhiy buzilishlarning klinik tahlili berilgan.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. Mental health and psychosocial well-being: Global monitoring report. Geneva, 2023. Ruhiy salomatlik va psixosomatik kasalliklar bo‘yicha rasmiy global statistik tahlil.

Fava G.A., Sonino N. Psychosomatic medicine: Emerging trends and perspectives. Psychotherapy and Psychosomatics, 2022, Vol. 91, No. 1, pp. 1–7. Zamonaviy psixosomatik yondashuvlar va klinik strategiyalar.

Sarason I.G., Sarason B.R. Social support and health. Handbook of Health Psychology. New York: Psychology Press, 2021. Ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va somatik kasalliklar o‘rtasidagi bog‘liqlik.

Nemeroff C.B., Goldschmidt-Clermont P.J. Heart disease and depression: A neurobiological perspective. Dialogues in Clinical Neuroscience, 2020, Vol. 22, No. 1, pp. 7–23. Yurak-qon tomir kasalliklarining psixosomatik mexanizmlarini tahlil qiladi.

Downloads

Published

2026-06-09