YASHIL PROTEKSIONIZM: GLOBAL IQLIM SIYOSATI VA XALQARO SAVDO URUSHLARINING YANGI DAVRI
Keywords:
yashil proteksionizm, iqlim siyosati, CBAM, AQSh, Yevropa ittifoqi, Xitoy, boj to‘lovlari, tariflar, uglerod, export, import, rivojlangan mamlakatlar, rivojlanayotgn mamlakatlarAbstract
Bugungi kunda global iqlim o‘zgarishi dolzarb mavzuga aylanishi oqibatida, rivojlangan mamlakatlar atrof-muhitni muhofaza qilish niqobi ostida kuchli iqtisodiy cheklovlarni joriy qilmoqda. An’anaviy ta’rif tizimlarini egallab borayotgan yashil proteksionizm siyosati mexanizmlari, shu jumladan Yevropa Ittifoqining uglerod chegaralarini moslashtirish mexanizmi va AQShning erkin subsidiyalash siyosati erkin savdo tamoyillarini inqirozga uchratmoqda. Ushbu hodisa xalqaro savdo aloqalarida geosiyosiy va iqtisodiy muammolarni keltirib chiqarayotgani sababli chuqur ilmiy izlanishlarni talab qiladi. Mazkur tadqiqotning maqsadi qo‘llanilayotgan proteksionestik chora-tadbirlarning savdo tizimi, ta’minot zanjiri hamda rivojlanayotgan mamlakatlar eksportiga ko‘rsatayotgan ijobiy va salbiy tomonlarini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot natijalari asosida tegishli xulosalar chiqariladi va undan tashqi iqtisodiy siyosat yuritish strategiyalarini ishlab chiqishda foydalanish mumkin.
References
William Nordhaus. The Climate Casino Risk, Uncertainty, and Economics for a Warming World. New haven&London. 2013
Dani Rodrik. The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy. New York and London: W.W. Norton; 2011.
General Agreement on Tariffs and Trade (GATT 1947). https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/gatt47_e.htm#articleVII
The Paris agreement. United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). https://unfccc.int/sites/default/files/resource/parisagreement_publication.pdf
State and Trends of Carbon Pricing 2026. https://www.worldbank.org/en/publication/state-and-trends-of-carbon-pricing
Global Trade Outlook and Statistics. World Trade Organization.2026
Global Trade Update(January2026): Top trends redefining global trade in 2026.UN trade&development
WTO Tariff and Trade data. https://ttd.wto.org/en/data/idb
10 trends shaping global trade in 2026. UN trade&development. https://unctad.org/news/10-trends-shaping-global-trade-2026
M. Maliszewska, C. Fischer, E. Jung and M. Chepeliev. Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) Exposure Indices Methodological Note. 2025 https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/2f8941c6-ab6a-48bc-8cfe-17d72780eae7/content





