OILAVIY MUHITNING NUTQ RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI VA LOGOPEDIK YONDASHUVLAR

Authors

  • Gʻaybullayeva Shahnoza Akmal qizi Chirchiq davlat pedagogika universiteti Pedagogika fakulteti Maxsus pedagogika (logopediya) yo‘nalishi talabasi

Keywords:

nutq ontogenezi, oilaviy muhit, logopedik yondashuv, mikrosotsium, verbal integratsiya, psixolingvistika, inkluziv ta’lim, verbal muloqot, sensor deprivatsiya, korreksion pedagogika.

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada ontogenezda bolalar nutqining rivojlanishida oilaviy muhitning determinantlik roli psixologik, pedagogik va zamonaviy logopedik yondashuvlar prizmasida kompleks tahlil qilinadi. Maqolada oiladagi mikrosotsial sharoitlar, ota-ona va bola o‘rtasidagi emotsional aloqa hamda verbal muloqot xususiyatlarining nutqiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida bolalarda uchraydigan turli darajadagi nutqiy nuqsonlarni bartaraf etishda oila a’zolarining logopedik korreksiya jarayonidagi ishtiroki hamda inkluziv ta’lim prinsiplari asosida ijtimoiy-psixologik qo‘llab-quvvatlash tizimining samaradorligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

References

Booth, T., & Ainscow, M. (2011). Index for Inclusion: developing learning and participation in schools (3rd ed.). Centre for Studies on Inclusive Education (CSIE).

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.

Deroncele-Acosta, A. (2024). Overcoming challenges and promoting positive education in inclusive schools. Education Sciences, 14(11), 1169. https://doi.org/10.3390/educsci14111169

Easterbrook, M. J. (2025). Using social psychology to create inclusive education. British Journal of Social Psychology.

Erikson, E. H. (1993). Childhood and society. WW Norton & Company.

Ianniello, A., & Corona, F. (2024). Improving inclusive education: Quality of life and self-determination. Athens Journal of Social Sciences, 11(2), 111-128.

Jo’rayeva, M. M. (2023). O‘zbekistonda inklyuziv ta’limning dolzarb masalalari. Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar, (12).

Julien, G. (2025). The importance of inclusive education and correlation with self-concept among students: A conceptual literature review. Journal of Educational Research and Practice, 3(2). https://doi.org/10.70376/jerp.v3i2.367

Keldibayeva, Z. M., & Abdullaev, A. A. (2024). Inklyuziv ta’limga bo‘lgan ehtiyojlar va sabablar, inklyuziv ta’limga jalb qilish. Kokand Universiteti.

Sadinova, Z. S. (2024). Mamlakatimizdagi inklyuziv ta’lim muammolari va ularni hal etish yo‘llari. Inter Education & Global Study, 8(1), 417-422.

Teshaboeva, F. R. (2022). O‘zbekistonda inklyuziv ta’limning rivojlanishi va istiqbollari. Qo‘qon universiteti.

Toshpo‘latova, M. (2023). O‘qituvchilarning inklyuziv kompetentligini shakllantirish omillari. Pedagogika jurnali, 4(2), 88-95.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Yo‘ldoshev, Q., & G‘ulomova, G. (2021). Inklyuziv ta’lim pedagogikasi va tolerantlik. Toshkent: O‘qituvchi.

Zamilova, R. R. (2023). Uzluksiz ta’lim pedagogikasi va inklyuziv ta’lim [Darslik]. Namangan: Usmon Nosir Media.

Downloads

Published

2026-05-31