AHMAD AL-FARG’ONIY VA UNING ILMIY MEROSI
Keywords:
Al-Farg’oniy, alfraganus, Bayt ul-hikma, astronomiya, nilometr, yer meridianining o’lchanishi.Abstract
IX-XII asrlarda yashab ijod etgan O‘rta Osiyo xalqlari va butun dunyo tabiiy-ilmiy fiqrlarning rivojlanishiga juda katta hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlardan biri Ahmad Ibn Muhammad al-Farg‘oniy (798-865) dir. Ahmad Farg‘oniy O‘rta asrlarda yashagan O‘rta Osiyolik olimlar orasida buyuk astronom, matematik, geograf sifatida asosiy o‘rinni egallaydi. U asli Farg‘onaning Qubo (hozirgi Quva) shahrida tug‘ilib o‘sib, o‘zining datlabki ma’lumotini shu erda oladi. Ahmad o‘tkir zehnli va qobiliyatli bola bo‘ladi, u matematika, geografiya, mantiq, ilohiyot, falsafa, tilshunoslik sohalarini puxta egallaydi, husnixat sohasida suls va nash xatlarini chiroyli yozadigan bo‘ladi. Ahmad o‘z davridagi arab, fors, turk va yunon tillarini o‘rganadi. U o‘zi o‘rgangan barcha ilmlar ichida, ayniqsa, astronomiya (ilmi nujum) ga katta mehr bilan qaraydi. So‘ng o‘z bilimlarini oshirish, o‘qish va o‘rganish uchun o‘sha davrning ilmiy markazlaridan bo‘lgan Bag‘dodga kelib, u erda “Baytulhikmat” (Donishmandlar uyi) da ustozlardan saboq olib, o‘zi ham ilmiy tadqiqotlar olib boradi. U bu erdagi olimlar bilan birlikda va hamkorlikda hind, fors va yunon tillaridan arab tiliga tarjimalar qiladi. Ahmad Farg‘oniy Bag‘dodda “Baytul-hikma” ning etakchi olimlaridan biri sifatida tanilib, shu erda yashab, ijod etadi.
References
Namozov B. Sharq allomalarining ilmiy ma’naviy merosi O‘quv qo‘llanma 20-bet.
https://kun.uz/89323627 Zuhra Abduhalimova
МАЬНАВИЯТ ЮЛДУЗЛАРИ. АБДУЛЛА КОДИРИЙ НОМИДАГИ ХАЛК МЕРОСИ НАШРИЕТИ ТОШКЕНТ-1999. 46-БЕТ
www.ziyouz.com kutubxonasi





