TANNARXNI TAQSIMLASH, XARIDOR - FOYDALILIK TAHLILI (CUSTOMER-PROFITABLITY ANALYSIS) VA SOTISH - FARQLI TAHLIL (VARIANCE ANALYSIS)
Keywords:
tannarxni taqsimlash, boshqaruv hisobi, xaridor foydaliligi, Customer-Profitability Analysis, variance analysis, sotish tahlili, xarajatlar hisobi, rentabellik, boshqaruv qarorlari, moliyaviy natija, reja va amaldagi ko‘rsatkichlar, korxona samaradorligi, xarajatlarni boshqarish, strategik tahlilAbstract
Mazkur maqolada tannarxni taqsimlash usullarining korxona boshqaruvidagi ahamiyati, xaridorlar kesimida foydalilikni baholashning amaliy jihatlari hamda sotish faoliyatida yuzaga keladigan farqlanishlarni tahlil qilish mexanizmlari tadqiq etilgan. Ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish jarayonida xarajatlarni to‘g‘ri taqsimlash korxona rentabelligini aniqlashda muhim omil ekani asoslab berilgan. Shuningdek, Customer-Profitability Analysis yondashuvi orqali korxona uchun yuqori qiymat yaratuvchi xaridorlar segmentini aniqlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Sotish bo‘yicha farqli tahlil esa rejalashtirilgan va amaldagi natijalar o‘rtasidagi tafovutlarni aniqlash, ularning sabablarini baholash hamda boshqaruv qarorlarini takomillashtirishdagi o‘rni bilan yoritilgan. Tadqiqot natijasida tannarxni samarali taqsimlash, xaridorlar foydaliligini monitoring qilish va variance analysis usullaridan foydalanish korxonalarda moliyaviy barqarorlikni oshirish, resurslardan oqilona foydalanish hamda raqobatbardoshlikni kuchaytirishga xizmat qilishi aniqlangan.
References
Pardayev, A. X., & Pardayev, Z. A. (2014). Boshqaruv hisobi. Toshkent: Tafakkur nashriyoti.
Tashnazarova, D. (2024). Tannarx buxgalteriya hisobi va moliyaviy buxgalteriya hisobi o‘rtasidagi aloqalar va ularning korxona samaradorligidagi o‘rni. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2(12), 173–178. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2024-vol2-iss12-pp173-178
Saidakbarov, X. (2023). Suv ta’minot korxonalarida biznes jarayonlari bo‘yicha boshqaruv hisobi tizimi va xarajatlar axborot oqimlari tahlili. Green Economy and Development, 1(6). https://doi.org/10.55439/GED/vol1_iss6/a512
Ibragimova, N. S., & Xudoynazarova, D. G. (2024). Boshqaruv hisobi maqsadlarida hisob siyosati va tannarx kalkulyatsiyasi usullarining amaliy jihatlari. O‘zbekistonda iqtisodiy ilmiy tadqiqotlar jurnali. https://journalss.org/index.php/obr/article/view/4843
Nurniyozov, F. A. (2024). Boshqaruv hisobi tizimida hisob siyosati, xarajatlarni rejalashtirish va ichki nazoratning ahamiyati. Tadqiqotlar ilmiy jurnali. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/17846





