ARTERIAL GIPERTENZIYA
Keywords:
Arterial gipertenziya, yurak-qon tomir tizimi, qon bosimi, buyurak, asab tizimi, sabablari, anatomik asoslar, patogenez, diagnostika, asoratlarning oldini olish.Abstract
Mazkur ilmiy maqola giertenziya kasalligining etiologiyasi, potogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi, va davolash tamoyilari yoritilgan. Shuningdek, yurak-qon tomir tizimi, buyurak va markaziy asab tizimining bu patalogiyadagi o’rni tahlil qilingan. Arterial gipertenziya yurak-qon tomir kasallikalari ichida eng keng tarqalgan hisoblanadi. Uning rivojlanishida genetik predispozitsiya, ortiqcha tana vazni, va surunkali stress muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada kasallikning ko’p hollarda asemptomatik kechishi, ammo vaqt o’tishi bilan jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkinligi ta’kidlangan. Dagnostika jarayonida arterial bosimni muntazam nazorat qilish, labarator va instrumental tekshiruvlarning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, davolashda kompleks yondashuv, ya’ni hayot tarzini o’zgartirish va farmokologik terapiyani qo’llash zarurligi asoslab berilgan.
References
Williams B., Mancia G., et al. 2024 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. European Heart Journal. doi:10.1093/eurheartj/ehy339.
Unger T., et al. 2025 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines. Hypertension Journal.
Thomopoulos C., et al. Effects of blood pressure lowering on outcome incidence in hypertension: focus on combined therapies. Journal of Hypertension, 2024.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Arterial gipertenziyani tashxislash va davolash bo‘yicha klinik protokollar, 2025.





