O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASHDAGI DOLZARB MUAMMOLAR: RESURS TANQISLIGIDAN KO‘RA TIZIM MUAMMOSI

Authors

  • Valiyev Y.Y. Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent, O‘zbekiston, Tibbiy radiologiya kafedrasi assistenti
  • Ziyadullayev F. Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Davolash fakulteti talabasi, Toshkent, O‘zbekiston

Keywords:

O‘zbekiston tibbiyoti, sog‘liqni saqlash tizimi, birlamchi tibbiy yordam, profilaktika, moliyaviy himoya, yuqumli bo‘lmagan kasalliklar, sil, antibiotik rezistentligi, raqamlashtirish.

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekistondagi sog‘liqni saqlash tizimining bugungi dolzarb muammolari tizimli yondashuv asosida tahlil qilinadi. Muallifning asosiy tezisi shundan iboratki, mamlakat tibbiyotidagi asosiy qiyinchilik alohida bir kasallik, bitta shifoxona yoki faqat kadrlar yetishmasligi bilan cheklanmaydi; muammo ko‘proq tizimning bemorga kech javob berishi, ya’ni profilaktika va erta aniqlashdan ko‘ra og‘irlashgan holatni davolashga ko‘proq yo‘nalgani bilan bog‘liq. Maqolada birlamchi tibbiy yordamning zaifligi, aholining cho‘ntagidan to‘lanadigan xarajatlarning yuqoriligi, yuqumli bo‘lmagan kasalliklar bosimining ortib borishi, onalik va bolalik xizmatlaridagi hududiy tafovutlar, doriga chidamli sil hamda antibiotiklarga chidamlilik muammosi, raqamlashtirish va kadrlar tayyorlashdagi uzilishlar ko‘rib chiqiladi. Xulosa qismida sog‘liqni saqlash tizimini “kasallikni davolash” modelidan “salomatlikni boshqarish” modeliga o‘tkazish zarurligi asoslab beriladi. (OBS)

References

WHO European Observatory. Health systems in action: Uzbekistan (2024). (OBS)

World Bank. National Health Compact – Republic of Uzbekistan (2025).

UNICEF Uzbekistan. Mother and child health. (UNICEF)

WHO Europe. Results of Antimicrobial Resistance Surveillance in Uzbekistan, 2019–2022. (World Health Organization)

WHO Europe. Countrywide survey on drug-resistant tuberculosis in Uzbekistan to strengthen treatment and elimination plans. (World Health Organization)

World Bank. Accelerating Progress Towards Universal Health Coverage (UHC) in Uzbekistan: A Proposal for a National Health System Strategy 2030. Washington, DC: World Bank; 2025. (World Bank)

WHO. Country Cooperation Strategy: Uzbekistan 2025–2030. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2025. (The World Bank)

WHO European Observatory on Health Systems and Policies. Health Systems in Action: Uzbekistan 2024. Copenhagen; 2024. (OBS)

UNICEF. Uzbekistan Annual Report 2024. Tashkent: UNICEF Uzbekistan; 2025. (UNICEF Open)

UNICEF Executive Board. Country Programme Document for Uzbekistan. New York: UNICEF; 2025. (UNICEF)

WHO Europe. National Action Plan for Health Security for the Republic of Uzbekistan 2024–2028. Geneva/Copenhagen; 2025. (WHO Extranet)

WHO Europe. TB-Free Central Asia Initiative. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2025. (World Health Organization)

WHO Europe. Results of Antimicrobial Resistance Surveillance in Uzbekistan, 2019–2022. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2025. (OBS)

UNICEF. Situation Analysis of Children and Adolescents in Uzbekistan. Tashkent: UNICEF; 2024. (UNICEF)

WHO. Uzbekistan: WHO Results Report 2024. World Health Organization; 2024. (World Health Organization)

Downloads

Published

2026-05-11