XIZMAT KOʻRSATUVCHI BOʼLIMLAR XARAJATLARINI TAQSIMLASH USULLARI

Authors

  • Toshimov Azizbek Hakimovich Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya hisobi kafedrasi assistenti
  • Nishonov Murodjon Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi

Keywords:

xizmat ko‘rsatuvchi bo‘limlar, xarajatlarni taqsimlash, boshqaruv hisobi, mahsulot tannarxi, bilvosita xarajatlar, bosqichma-bosqich usul, o‘zaro taqsimlash usuli, xarajat markazlari, ishlab chiqarish xarajatlari, iqtisodiy samaradorlik.

Abstract

Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatuvchi bo‘limlar xarajatlarini ishlab chiqarish va asosiy faoliyat bo‘linmalari o‘rtasida taqsimlash usullari iqtisodiy hamda boshqaruv nuqtayi nazaridan tahlil qilingan. Tadqiqotda korxonalarda yordamchi va xizmat ko‘rsatuvchi bo‘limlar xarajatlarini hisobga olishning amaliy muammolari, ayniqsa xarajatlarni adolatli va iqtisodiy mazmunga mos ravishda taqsimlash masalalari yoritilgan. Bevosita, bosqichma-bosqich hamda o‘zaro xizmatlarni hisobga oluvchi taqsimlash usullarining mazmuni, afzalliklari va cheklovlari solishtirma tarzda ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, xarajatlarni noto‘g‘ri taqsimlash mahsulot tannarxi, moliyaviy natija va boshqaruv qarorlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi ilmiy asosda izohlangan. Maqolada zamonaviy boshqaruv hisobi talablari asosida xizmat ko‘rsatuvchi bo‘limlar xarajatlarini optimallashtirish va korxona resurslaridan samarali foydalanishga oid takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari ishlab chiqarish korxonalari faoliyatida xarajatlar hisobini takomillashtirish hamda tannarxni aniq shakllantirishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2019). Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi milliy standartlar (BHMS). Toshkent: Moliya vazirligi nashriyoti.

Karimov, A. A. (2020). Boshqaruv hisobi va xarajatlar tahlili. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.

To‘xtayev, B. B. (2018). Korxonalarda ishlab chiqarish xarajatlari hisobi va tahlili. Toshkent: Fan va texnologiya.

Islomov, S. S. (2021). Moliyaviy va boshqaruv hisobi asoslari. Samarqand: Samarqand iqtisodiyot va servis instituti nashriyoti.

Rahimov, M. M. (2019). Tannarx hisobini tashkil etish va boshqarish usullari. Toshkent: Iqtisod-moliya.

Abduvaliyev, N. N. (2022). Korxona xarajatlarini boshqarish va optimallashtirish. Samarqand: SamISI ilmiy ishlari to‘plami.

Yo‘ldoshev, F. F. (2020). Buxgalteriya hisobi nazariyasi va amaliyoti. Toshkent: O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi nashriyoti.

Downloads

Published

2026-05-09