XARAJATLARNI BOSHQARISH, HISOBGA OLISH VA TAQSIMLASH USULLARI

Authors

  • Djumayeva G.A,Esanboyev Lochin Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya hisobi kafedrasi assistenti,Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi

Keywords:

xarajatlar, xarajatlarni boshqarish, boshqaruv hisobi, tannarx, xarajatlarni taqsimlash, bilvosita xarajatlar, me’yoriy usul, buyurtmali usul, jarayonli usul, ABC usuli, ishlab chiqarish xarajatlari, samaradorlik, moliyaviy natija, boshqaruv qarorlari

Abstract

Mazkur maqolada korxonalarda xarajatlarni boshqarish, hisobga olish va taqsimlash usullarining nazariy hamda amaliy jihatlari ilmiy asosda tahlil qilingan. Bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish jarayonlarida xarajatlarni samarali boshqarish korxona raqobatbardoshligini ta’minlovchi asosiy omillardan biri sifatida baholangan. Tadqiqot davomida xarajatlarni hisobga olishning zamonaviy yondashuvlari, jumladan, buyurtmali, jarayonli, me’yoriy hamda faoliyatga asoslangan hisob usullarining afzalliklari va cheklovlari ochib berilgan. Shuningdek, bilvosita xarajatlarni mahsulot tannarxiga taqsimlash mexanizmlarining iqtisodiy natijalarga ta’siri tahlil etilgan. Maqolada xarajatlarni oqilona boshqarish orqali resurslardan samarali foydalanish, tannarxni pasaytirish va boshqaruv qarorlarining sifatini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari korxonalarda boshqaruv hisobi tizimini takomillashtirish hamda moliyaviy natijalarni barqaror oshirish uchun ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

References

Hasanov, B. A., Xashimov, A. A., & Muxamedova, D. A. (2018). Boshqaruv hisobi (o‘quv qo‘llanma). Toshkent: Iqtisod-moliya nashriyoti.

Hasanov, B. A. (2021). Buxgalteriya hisobi. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.

Fayoz, X. (nashr yili ko‘rsatilmagan). Moliyaviy va boshqaruv hisobi (darslik). Hujjat24 nashri.

Hujjat Sifati. (nashr yili ko‘rsatilmagan). Moliya va boshqaruv hisobi darsligi. Hujjat24 nashri.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim tizimi uchun tayyorlangan o‘quv qo‘llanma. (nashr yili ko‘rsatilmagan). Boshqaruv hisobi: nazariy va amaliy asoslar. Toshkent.

Downloads

Published

2026-05-09