ISLOM OLIMLARINING MATEMATIKA VA HISOB ILMI RIVOJIGA QO‘SHGAN HISSASI

Authors

  • Toshimov Azizbek Hakimovich Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya hisobi kafedrasi assistenti
  • Rayhona Shodmonova Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi

Keywords:

Islom olimlari, matematika tarixi, algebra, arifmetika, trigonometriya, algoritm, hisob ilmi, ilmiy meros, Sharq uyg‘onishi, ilm-fan taraqqiyoti, sonlar tizimi, hisoblash usullari

Abstract

Mazkur maqolada islom olimlarining matematika va hisob ilmi rivojiga qo‘shgan ilmiy hissasi tizimli ravishda tahlil qilinadi. Xususan, algebra, arifmetika, trigonometriya va hisoblash usullarining shakllanishi hamda takomillashuvida Sharq mutafakkirlarining o‘rni tarixiy-manbaviy yondashuv asosida yoritiladi. Tadqiqot davomida o‘rta asr islom ilmiy maktablarida yaratilgan nazariy qarashlar va amaliy usullar zamonaviy matematika rivojiga ta’siri nuqtai nazaridan baholanadi. Shuningdek, algoritmik tafakkur, sonlar tizimi va hisoblash metodlarining rivojlanishida muhim burilish yasagan ilmiy natijalar konseptual jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada ilmiy merosning uzviyligi, ya’ni Sharqdan G‘arbga bilimlar transferi jarayoni ochib berilib, uning global ilm-fan taraqqiyotidagi o‘rni asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari matematika tarixini chuqurroq anglash, shuningdek, zamonaviy hisoblash tizimlarining ildizlarini ilmiy jihatdan talqin etishga xizmat qiladi.

References

Abduhamidov, A. U., Nasimov, H. A., Nosirov, U. M., & Husanov, J. H. (2014). Algebra va matematik analiz asoslari. Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti.

Ayupov, Sh. A. (2019). Algebra va sonlar nazariyasi kursi. Toshkent: Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nashri.

Karimov, M. (2005). Oliy matematika. I qism. Toshkent: Iqtisod-moliya nashriyoti.

Abduhamidov, A., Nasimov, H., Nosirov, U., & Husanov, J. (2003). Algebra va matematik analiz asoslaridan masalalar to‘plami. Toshkent: Sharq nashriyoti.

Al-Xorazmiy, M. ibn M. (tarjima va ilmiy izohlar asosida). Al-jabr val-muqobala va arifmetika asoslari. (O‘zbek tilidagi ilmiy sharhlar to‘plami). Toshkent: O‘zbekiston Fanlar akademiyasi nashrlari.

Downloads

Published

2026-05-07