TANNARXNI HISOBINI BOSHQARISH VA OPTIMALLASHTIRISHDA MDH DAVLATLARI OLIMLARINING ILMIY YONDASHUVLAR
Keywords:
tannarx, xarajatlar hisobi, tannarxni boshqarish, optimallashtirish, kalkulyatsiya, normativ usul, xarajatlar tahlili, boshqaruv qarorlari, ishlab chiqarish samaradorligi, MDH ilmiy maktablariAbstract
Ushbu maqolada tannarxni hisoblash, boshqarish va optimallashtirish masalalari MDH davlatlari olimlarining ilmiy yondashuvlari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda ishlab chiqarish xarajatlarini shakllantirish mexanizmlari, ularni nazorat qilish usullari hamda tannarxni pasaytirishga qaratilgan boshqaruv qarorlarining nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. MDH mamlakatlarida shakllangan ilmiy maktablar doirasida tannarx hisobining evolyutsiyasi, an’anaviy va zamonaviy yondashuvlar o‘rtasidagi farqlar ochib beriladi. Shuningdek, maqolada tannarxni boshqarishda normativ usul, kalkulyatsiya tizimlari va xarajatlarni tahlil qilish vositalarining samaradorligi baholanadi. Turli mualliflarning qarashlari solishtirilib, ularning umumiy va farqli jihatlari aniqlanadi hamda amaliyot uchun eng maqbul yondashuvlar asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari korxonalarda tannarxni optimallashtirish orqali raqobatbardoshlikni oshirish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
References
Alikulov, A. I. (2011). Xarajatlar hisobi va tahlilining nazariy hamda amaliy masalalari. Toshkent: Fan va texnologiya.
Dusmuratov, R. D. (2022). Tannarx kalkulyatsiyasi. Toshkent: Fan va texnologiya.
Dusmuratov, R. D., & Menglikulov, B. Yu. (2014). Qishloq xo‘jaligida buxgalteriya hisobi va statistika asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (1999). Mahsulot (ish, xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi to‘g‘risida Nizom (№54-son qaror). Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. (2016). Moliyaviy hisobotni tayyorlash va taqdim etish uchun kontseptual asos (BHMS) (ro‘yxat raqami 475-1). Toshkent.
Tashnazarova, D. (2024). Tannarx buxgalteriya hisobi va moliyaviy buxgalteriya hisobi o‘rtasidagi aloqalar. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2(12), 173–178. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2024-vol2-iss12-pp173-178
Aliqulova, Z., Abdunazarova, S., & Eshmuradov, U. T. (2023). Buxgalteriya hisobida “xarajat” va “tannarx” tushunchalarining mazmuni. Scientific Journal of Innovations in Scientific and Educational Research, 1(3), 45–52.





