XARAJATLARNING XULQ-ATVORI BO‘YICHA TASNIFLANISHI: O‘ZGARUVCHAN VA DOIMIY XARAJATLAR

Authors

  • Toshimov Azizbek Hakimovich Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya hisobi kafedrasi assistenti
  • Kurbanova Nafisa Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi

Keywords:

xarajatlar xulq-atvori, o‘zgaruvchan xarajatlar, doimiy xarajatlar, ishlab chiqarish hajmi, xarajatlar strukturası, rentabellik, boshqaruv qarorlari, iqtisodiy tahlil, samaradorlik, xarajatlarni optimallashtirish

Abstract

Mazkur maqolada xarajatlarning xulq-atvori asosida tasniflanishi iqtisodiy tahlilning muhim elementi sifatida ko‘rib chiqiladi. Xususan, o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlarning iqtisodiy mohiyati, ularning ishlab chiqarish hajmiga bog‘liqligi hamda boshqaruv qarorlarini qabul qilishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida xarajatlarning dinamik xususiyatlari ochib berilib, ularning korxona rentabelligiga ta’sir mexanizmlari izohlanadi. Shuningdek, o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlar o‘rtasidagi nisbatning optimalligi ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda muhim omil ekanligi asoslab beriladi. Maqolada nazariy yondashuvlar bilan bir qatorda amaliy jihatlar ham yoritilib, xarajatlar strukturasini tahlil qilish orqali boshqaruv samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tiladi. Natijada, xarajatlarning xulq-atvorini chuqur o‘rganish korxona faoliyatini barqaror rivojlantirishda muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi isbotlanadi.

References

Isomuxamedov, A. B. (2023). Boshqaruv hisobi nuqtayi nazaridan xarajatlar kontsepsiyasi. Educational Research in Universal Sciences, 2(10), 1–8. https://erus.uz/index.php/er/article/view/4204

Xasanov, B. A. (2018). Boshqaruv hisobi. Toshkent: Iqtisod-Moliya nashriyoti.

Xasanov, B. A., Gʻaniyev, Z. U., & Muxammedova, D. A. (2018). Boshqaruv hisobi (o‘quv qo‘llanma). Toshkent: Iqtisod-Moliya nashriyoti.

Yuldashev, S., & Ishturdiyev, H. (2023). Qishloq xo‘jalik korxonalarida xarajatlar hisobi va mahsulot tannarxini takomillashtirish masalalari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot jurnali, 1(11–12), 45–52. https://doi.org/10.55439/GED/vol1_iss11-12/a317

Isomuxamedov, A. B. o‘g‘li. (2021). Kichik biznes subyektlarida boshqaruv hisobi va xarajatlar tahlili. Namangan muhandislik-qurilish instituti ilmiy ishlari to‘plami.

Downloads

Published

2026-05-07