YASHIL ENERGETIKA VA IQLIM TERMINLARINING SEMANTIK HAMDA LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIY TAHLILI

Authors

  • Yaxshimuratova Bikajon Abdulla qizi Toshkent Amaliy Fanlar Universiteti Magistratura Lingvistika-Ingliz tili yoʻnalishi 1-kurs 25-03-guruh talabasi

Keywords:

yashil energetika, iqlim terminologiyasi, semantik tahlil, lingvopragmatika, qiyosiy-lingvistika, tarjima muammolari, ekvivalentlik, diskurs, terminologiya

Abstract

Mazkur maqola yashil energetika va iqlimga oid terminlarning ingliz va o‘zbek tillaridagi semantik hamda lingvopragmatik xususiyatlarini qiyosiy-lingvistik nuqtayi nazardan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda zamonaviy global ekologik diskursda faol qo‘llanilayotgan terminlarning shakllanish manbalari, struktur-semantik modellari hamda ularning funksional-pragmatik yuklamasi tahlil qilinadi. Xususan, ingliz tilidagi “carbon neutrality”, “renewable energy”, “sustainability” kabi terminlarning o‘zbek tilidagi muqobillari, ularning semantik mosligi va qo‘llanishdagi tafovutlari aniqlanadi.

Shuningdek, maqolada terminlarning milliy-madaniy xususiyatlar bilan bog‘liqligi, ularning diskursiv muhitda (ilmiy, publitsistik va rasmiy uslubda) namoyon bo‘lishi hamda lingvopragmatik funksiyalari yoritiladi. Tarjima jarayonida yuzaga keladigan asosiy muammolar — ekvivalentlikning to‘liq ta’minlanmasligi, terminlarning ko‘pma’noliligi, kalka va transliteratsiya usullarining haddan tashqari qo‘llanishi, shuningdek, kontekstual noaniqliklar tahlil qilinadi.

Tadqiqot metodologiyasi sifatida qiyosiy-tahlil, semantik tahlil, diskursiv va korpusga asoslangan yondashuvlardan foydalanildi. Olingan natijalar yashil energetika va iqlim terminologiyasini tizimlashtirish, standartlashtirish hamda ingliz-o‘zbek tarjima amaliyotini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

References

Mona Baker, M. (2018). In other words: A coursebook on translation (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315619187⁠

Jeremy Munday, J. (2016). Introducing translation studies: Theories and applications (4th ed.). Routledge.

Peter Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.

Eugene Nida, E. A., & Taber, C. R. (1969). The theory and practice of translation. Brill.

Maria Teresa Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, methods and applications. John Benjamins.

Daniel Gile, D. (2009). Basic concepts and models for interpreter and translator training (2nd ed.). John Benjamins.

Intergovernmental Panel on Climate Change. (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896⁠

International Energy Agency. (2022). World Energy Outlook 2022. IEA.

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development.

European Commission. (2019). The European Green Deal.

International Renewable Energy Agency. (2020). Global Renewables Outlook: Energy Transformation 2050.

Oxford English Dictionary. (2023). Oxford University Press.

O‘zbek tilining izohli lug‘ati. (2020). Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi.

Terminology studies bo‘yicha: Temmerman, R. (2000). Towards new ways of terminology description: The sociocognitive approach. John Benjamins.

Discourse analysis bo‘yicha: Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. Longman.

Downloads

Published

2026-05-06