MAISHIY OQOVA SUVLARNI TOZALIK DARAJASINI OSHIRISH UCHUN MINERAL ADSORBENTLARDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARINI TADQIQ QILISH

Authors

  • Nosirova F.M. ,Rahmatullayev K.B., Fozilova H.X ToshDTU

Keywords:

maishiy oqova suvlar, adsorbsiya, zeolit, mineral adsorbentlar, BPK, XPK, suv tozalash, ekologiya.

Abstract

Ushbu maqolada maishiy oqova suvlarni tozalash samaradorligini oshirishda mineral adsorbentlardan foydalanish imkoniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot obyekti sifatida maishiy oqova suv namunasi olinib, asosiy adsorbent sifatida tabiiy zeolit tanlangan. Laboratoriya sharoitida o‘tkazilgan miqdori, kontakt vaqti, pH muhiti va harorat o‘rganildi.

Natijalarga ko‘ra, optimal sharoitlarda (adsorbent miqdori 3–4 g, kontakt vaqti 30–60 minut, pH 6,5–7,5) oqova suv tarkibidagi ifloslantiruvchi moddalar sezilarli darajada kamaydi. Xususan, BPK 60–75% ga, XPK 70–85% ga, ammoniy ionlari esa 70–90% gacha kamaygani aniqlandi.

Olingan natijalar mineral adsorbentlar, ayniqsa zeolitning maishiy oqova suvlarni tozalashda yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari asosida arzon va ekologik xavfsiz suv tozalash texnologiyasini ishlab chiqish imkoniyati asoslab berildi.

References

Metcalf & Eddy. Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery. 5th Edition. McGraw-Hill Education, 2014.

Tchobanoglous G., Burton F.L., Stensel H.D. Wastewater Engineering. McGraw-Hill, New York, 2003.

Barakat M.A. “New trends in removing heavy metals from industrial wastewater.” Arabian Journal of Chemistry, 2011.

Wang S., Peng Y. “Natural zeolites as effective adsorbents in water and wastewater treatment.” Chemical Engineering Journal, 2010.

Sharma S.K., Sanghi R. Industrial Wastewater Treatment. Springer, 2012.

Gupta V.K., Suhas. “Application of low-cost adsorbents for dye removal.” Journal of Environmental Management, 2009.

EPA (Environmental Protection Agency). Wastewater Treatment Manual. USA, 2018.

WHO. Guidelines for Drinking-water Quality. World Health Organization, 2017.

Ravindra K., Mor S. “Adsorption techniques for water treatment.” Environmental Science and Pollution Research, 2016.

Azizov M.A., Rasulov S.R. Suv tozalash texnologiyalari. Toshkent, 2019.

Xusanov B.B. “Zeolitlarning adsorbsiya xossalari va qo‘llanilishi.” O‘zbekiston Kimyo Jurnali, 2020.

Alimov A.A. Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi. Toshkent, 2021.

Downloads

Published

2026-05-04