JARAYONLI KALKULYATSIYA USULINING MOHIYATI VA QO‘LLANILISH SOHALARI

Authors

  • B.F. Boronov Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Buxgalteriya xisobi kafedrasi, iqtisodiyot fanlari doktori(DSc), Professor vazifasini bajaruvchi
  • U.M. Kucharov Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi

Keywords:

Jarayonli kalkulyatsiya, tannarx, xarajatlar hisobi, ishlab chiqarish jarayoni, boshqaruv hisobi, uzluksiz ishlab chiqarish, iqtisodiy tahlil, xarajatlarni taqsimlash, korxona samaradorligi, moliyaviy boshqaruv.

Abstract

Ushbu maqolada jarayonli kalkulyatsiya usulining iqtisodiy mazmuni, uning ishlab chiqarish xarajatlarini shakllantirish va taqsimlashdagi o‘rni hamda amaliy qo‘llanilish mexanizmlari tahlil qilinadi. Jarayonli kalkulyatsiya uzluksiz ishlab chiqarish jarayonlariga ega bo‘lgan tarmoqlarda mahsulot tannarxini bosqichma-bosqich aniqlash imkonini beruvchi muhim boshqaruv hisobi vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda ushbu usulning an’anaviy kalkulyatsiya yondashuvlaridan farqli jihatlari, xarajatlarni nazorat qilishdagi samaradorligi hamda qaror qabul qilish jarayoniga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, uning sanoat korxonalari, kimyo, oziq-ovqat va qayta ishlash tarmoqlarida qo‘llanilish tajribalari umumlashtirilgan. Natijada jarayonli kalkulyatsiya usuli korxona moliyaviy barqarorligini ta’minlash va resurslardan oqilona foydalanishda muhim instrument ekanligi asoslab beriladi.

References

Hasanov, B. A. (2018). Boshqaruv hisobi. Toshkent: Iqtisod-Moliya nashriyoti.

Hasanov, B. A., & Gʻaniyev, Z. U. (2018). Boshqaruv hisobi (o‘quv qo‘llanma). Toshkent: Iqtisod-Moliya nashriyoti.

Hasanov, B. A., & Xashimov, A. A. (2013). Boshqaruv hisobi. Toshkent: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.

Igamov, H. Sh. O., & Narzullayeva, O. Q. (2025). Baholash va kalkulyatsiya. Ilm fan xabarnomasi. Samarqand iqtisodiyot va servis instituti.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. (2013). Buxgalteriya hisobi va boshqaruv hisobi asoslari. Toshkent: O‘quv qo‘llanma.

Downloads

Published

2026-05-04