ДИАБЕТИК ЭНЦЕФАЛОПАТИЯДА КОГНИТИВ ВА ЭМОЦИОНАЛ БУЗИЛИШЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ

Authors

  • Ходжиева Дилбар Тажиевна, Яхёев Меҳриддин Сабриддинович Абу Али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти, Бухоро шаҳри, Ўзбекистон

Keywords:

Ходжиева Дилбар Тажиевна, Яхёев Меҳриддин Сабриддинович

Abstract

Диабетик энцефалопатия (ДЭ) доирасида когнитив ва эмоционал бузилишлар беморларнинг ҳаёт сифатини кескин ёмонлаштирувчи, касалликнинг прогнозини оғирлаштирувчи ва даволашга мувофиқлигини пасайтирувчи асосий клиник компонентлар ҳисобланади. Мазкур мақолада ушбу бузилишларнинг турлари, патогенетик асослари, клиник аҳамияти, баҳолаш усуллари ва даволаш ёндашувлари IMRAD формати асосида тизимли равишда баён этилган. Когнитив дефицит ва эмоционал бузилишлар ўртасидаги ўзаро кучайтирувчи алоқа ДЭни комплекс нейропсихиатрик муаммо сифатида кўриб чиқишни тақозо этади.

References

Anderson RJ, Freedland KE, Clouse RE, Lustman PJ. The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care. 2001;24(6):1069-1078.

Balhara YP. Diabetes and psychiatric disorders. Indian J Endocrinol Metab. 2011;15(4):274-283.

Biessels GJ, Despa F. Cognitive decline and dementia in diabetes mellitus: mechanisms and clinical implications. Nat Rev Endocrinol. 2018;14(10):591-604.

Cukierman-Yaffe T, Gerstein HC, Williamson JD, et al. Relationship between baseline glycemic control and cognitive function in individuals with type 2 diabetes and other cardiovascular risk factors. Diabetes Care. 2009;32(2):221-226.

Enzinger C, Fazekas F, Matthews PM, et al. Risk factors for progression of brain atrophy in aging: six-year follow-up of normal subjects. Neurology. 2005;64(10):1704-1711.

Geringer ES, Rotnitzky A, Shapiro AP. Depression and diabetic neuropathy: a complex relationship. J Nerv Ment Dis. 1988;176(3):138-142.

Groot M, Anderson R, Freedland KE, et al. Association of depression and diabetes complications: a meta-analysis. Psychosom Med. 2001;63(4):619-630.

International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 10th ed. Brussels: IDF; 2021.

Katon WJ, Rutter C, Simon G, et al. The association of comorbid depression with mortality in patients with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2005;28(11):2668-2672.

Lustman PJ, Griffith LS, Freedland KE, et al. Cognitive behavior therapy for depression in type 2 diabetes mellitus. Ann Intern Med. 1998;129(8):613-621.

Polonsky WH, Fisher L, Earles J, et al. Assessing psychosocial distress in diabetes: development of the Diabetes Distress Scale. Diabetes Care. 2005;28(3):626-631.

Strachan MW, Reynolds RM, Marioni RE, Price JF. Cognitive function, dementia and type 2 diabetes mellitus in the elderly. Nat Rev Endocrinol. 2011;7(2):108-114.

Умаров Ш.И., Юсупова Г.А. Когнитив бузилишларни 2-тур қандли диабетда баҳолаш. Ўзбекистон тиббиёт журнали. 2022;3:78-84.

Whitmer RA, Karter AJ, Yaffe K, et al. Hypoglycemic episodes and risk of dementia in older patients with type 2 diabetes mellitus. JAMA. 2009;301(15):1565-1572.

Xu W, Caracciolo B, Wang HX, et al. Accelerated progression from mild cognitive impairment to dementia in people with diabetes. Diabetes. 2010;59(11):2928-2935.

Зотова Е.В., Карпова Е.А. Когнитивные нарушения при сахарном диабете 2 типа: патогенез и подходы к лечению. Сахарный диабет. 2020;23(2):159-167.

Roy T, Lloyd CE. Epidemiology of depression and diabetes: a systematic review. J Affect Disord. 2012;142(Suppl):S8-21.

Downloads

Published

2026-04-30