OʻZBEKISTONDA QUYOSH NURINING AHOLISIGA TA'SIRI

Authors

  • Muhammadiyeva Ruxshona Odiljon qizi,Nomozova Aziza Rustam qizi,Gʻapporova Muhayyoxon Abduqahhor qizi,Qurbonov Jamshid Muhiddinovich Toshkent davlat tibbiyot universiteti talabalari,Toshkent davlat tibbiyot universiteti Biotibbiyot muhandisligi, biofizika va informatika kafedrasi Asistenti

Keywords:

Quyosh nuri, ultrabinafsha nurlanish, Vitamin D sintezi, Oʻzbekiston iqlimi, teri salomatligi, Fotokeksilik, Teri saratoni, Katarakta, quyosh radiatsiyasi, profilaktika, sog‘liqni saqlash, iqlim omillari, UV nurlar.

Abstract

Mazkur maqolada Oʻzbekiston sharoitida quyosh nuri ultrabinafsha nurlanishning inson salomatligiga ijobiy va salbiy ta’siri tahlil qilinadi. Quyosh nuri organizmda Vitamin D sintezini faollashtirib, suyak tizimi mustahkamlanishi, kalsiy-fosfor almashinuvi va immun tizimining kuchayishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga, ortiqcha quyosh nurlanishi teri va ko‘z to‘qimalarida patologik o‘zgarishlarni keltirib chiqarib, Fotokeksilik, Teri saratoni va Katarakta kabi kasalliklar rivojlanish xavfini oshiradi. Tadqiqotda Oʻzbekistonning iqlim sharoiti, quyoshli kunlar ko‘pligi va ochiq havoda ishlovchi aholida nurlanish ta’sirining kuchayishi alohida ko‘rib chiqiladi. Natijalar quyosh nuridan to‘g‘ri va me’yorida foydalanish aholi salomatligini saqlashda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.

References

World Health Organization (WHO). Ultraviolet radiation and human health. Geneva: WHO; 2023.

Lucas R. et al. Solar ultraviolet radiation: Global burden of disease. Environmental Health Perspectives; 2019.

Diffey B.L. The future burden of skin cancer. British Journal of Dermatology; 2004.

Halliday G.M., Damian D.L. UV radiation and skin carcinogenesis. Nature Reviews Cancer; 2016.

IARC (International Agency for Research on Cancer). Solar and ultraviolet radiation. IARC Monographs; 2012.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Aholi salomatligi bo‘yicha statistik hisobotlar. Toshkent; 2024.

Downloads

Published

2026-04-30