BARQAROR RIVOJLANISH TAMOYILLARIGA (ESG) ASOSLANGAN HOLDA MAHALLIY BYUDJET DAROMADLARI BAZASINI MUSTAHKAMLASH
Keywords:
mahalliy byudjet, daromadlar bazasi, barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM), ESG tamoyillari, moliyaviy mustaqillik, soliq tushumlari, raqamli transformatsiya, yashil taksonomiya, davlat-xususiy sheriklik (DXSh), elektron soliq nazorati, fiskal siyosat, hududiy moliyalashtirish, o‘zini o‘zi band qilganlar, soliq bazasi, mahalliy iqtisodiy barqarorlik.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida mahalliy byudjet daromadlari bazasini mustahkamlash masalasi Barqaror Rivojlanish Maqsadlari (BRM) va ESG tamoyillari (Ekologik, Ijtimoiy, Boshqaruv) asosida tahlil qilinadi. Unda hududiy moliyaviy mustaqillik, byudjet tushumlarini oshirish va resurslarni samarali boshqarish zarurligi ta’kidlanadi. O‘zbekistonning 2030-yilgacha bo‘lgan strategiyasi, yashil taksonomiya modeli, shuningdek yer, mol-mulk va foyda solig‘i hamda ekologik yig‘imlar asosida shakllanadigan mahalliy daromadlar tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya, soliq hisobotlarining avtomatlashtirilishi va elektron xizmatlarning kengayishi natijasida byudjet tushumlari o‘sayotgani ko‘rsatilgan. Shuningdek, o‘zini o‘zi band qilganlar sonining ortishi, kichik biznesga soliq yengilliklari va davlat-xususiy sheriklik orqali yangi daromad manbalarini shakllantirish taklif etilgan.References
O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi, Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 03/25/1038/0188-son
O‘zbekiston Respublikasining “Davlat byudjeti to‘g‘risida”gi 30.12.2022-yildagi O‘RQ-813-son va 25.12.2023-yildagi O‘RQ-886-son Qonunlari
O‘zbekiston Respublikasining 24.12.2018 yildagi “Soliq va budjet siyosatining 2019 yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-508 son Qonuni.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 20-dekabr, 223-sonli “Hududlarda yuqori iqtisodiy o’sish va aholi bandligini ta'minlashning yangi tizimini yo’lga qo’yish hamda bu borada mahalliy hokimliklarning roli va mas'uliyatini oshirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi Farmoniga
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "2030-yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishni jadallashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida" Qarori, 21.02.2022 yildagi 83-son
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2021 y.
Achilov U.U. “Byudjet tasnifi” fanidan o’quv-uslubiy majmua.—T.: TMI, 2019.
G‘aybullayev O., O‘roqov U. O‘zbekiston Respublikasida budjet tizimi va jarayoni. O‘quv qo‘llanma. – T.: “Baktria press”, 2016 y.
Nurmuxamedova B.I. Davlat budjeti. Darslik. – T.: “IQTISOD MOLIYA”, 2018. -630 b.
Uroqov Uchqun, Yuldasheva Nadira, Nuritdinova Vasila, Tukhtabayeva Sogdiana. Budgetary methods for local budgets. Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems. DOI: 10.5373/JARDCS/V12I6/ S20201165
Uroqov Uchqun. Increasing the independence of local budgets in the social and economic development of the regions. // International Journal of Economics, Commerce and Management. United Kingdom ISSN 2348 0386 Vol.VII, Issue12, December 2019
Uchqun O‘roqov, Ilhom Irgashev, Orzimurod G‘aybullayev “Fuqarolar ishtirokidagi mahalliy byudjet” 2022
Guidance Note on Uzbekistan Green Taxonomy, December 2023, 66 p, 41-p.
Davlat soliq qo‘mitasi ma’lumotlaridan, https://www.gazeta.uz/oz/2025/01/15/self-employed/





