ONKOLOGIYADA NURLANISH TERAPIYASINING ZAMONAVIY USULLARI
Keywords:
radioterapiya, IMRT, IGRT, stereotaktik radioterapiya, proton terapiya, onkologiya, nurlanish, fraksionlash, sun’iy intellekt.Abstract
Mazkur maqolada onkologiyada nurlanish terapiyasining zamonaviy usullari, ularning klinik samaradorligi hamda xavfsizlik darajasi tahlil qilinadi. Radioterapiya bugungi kunda saraton kasalliklarini kompleks davolashning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, u o‘simta hujayralarini yo‘q qilish yoki ularning proliferatsiyasini to‘xtatishga qaratilgan. Maqolada an’anaviy tashqi nurlanish (external beam radiotherapy) bilan bir qatorda zamonaviy texnologiyalar — intensitet-modulyatsiyalangan radioterapiya (IMRT), tasvirga asoslangan radioterapiya (IGRT), stereotaktik radioterapiya (SRS/SBRT) hamda proton terapiyasining asosiy tamoyillari va afzalliklari ko‘rib chiqiladi. Ushbu usullar yordamida nurlanish dozasini o‘simta to‘qimasiga maksimal darajada yetkazish va sog‘lom to‘qimalarni maksimal darajada asrash imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, adaptiv radioterapiya va sun’iy intellekt asosida rejalashtirish tizimlarining rivojlanishi individual yondashuvni ta’minlab, davolash samaradorligini oshirishga xizmat qilayotgani ta’kidlanadi. Radiobiologik jihatdan fraksionlash, dozani optimallashtirish va o‘simta radiosensitivligini oshirish masalalari ham muhokama qilinadi.
References
Hall EJ, Giaccia AJ. Radiobiology for the Radiologist. 8th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2019.
Bushberg JT, Seibert JA, Leidholdt EM, Boone JM. The Essential Physics of Medical Imaging. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2020.
Joiner MC, van der Kogel A. Basic Clinical Radiobiology. 5th ed. Boca Raton: CRC Press; 2018.
International Atomic Energy Agency (IAEA). Radiation Protection in Radiation Oncology. Vienna: IAEA; 2014.
International Commission on Radiation Units and Measurements (ICRU). Prescribing, Recording, and Reporting Photon Beam Therapy. Report 62; 1999.
International Commission on Radiological Protection (ICRP). Radiological protection in medicine. ICRP Publication 105. 2007;37(6):1–63.
National Comprehensive Cancer Network (NCCN). Clinical Practice Guidelines in Oncology: Radiation Therapy. 2023.





