MUQIMIY IJODIDA JAMIYATDAGI IJTIMOIY-IQTISODIY MUAMMOLARNING BADIIY TALQINI
Keywords:
Muqimiy, iqtisodiy muammolar, adabiy tahlil, sotsial tanqid, XIX asr adabiyoti, Fargʻona vodiysi, dehqonlar hayotiAbstract
Ushbu ilmiy maqola buyuk oʻzbek shoiri Muhammad Aminxoʻja Muqimiy (1850-1903) ijodida XIX asr oxiri – XX asr boshlaridagi Fargʻona vodiysi jamiyatining iqtisodiy muammolari qanday badiiy aks etganini tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqot Muqimiyning sheʼriy va nasriy asarlarida qashshoqlik, yer masalalari, soliqlar, sudxoʻrlik, amaldorlarning korrupsiyasi va ijtimoiy tengsizlik kabi masalalarning tasvirini oʻrganadi. Asosiy metodologiya adabiy-tahliliy, tarixiy-qiyosiy va sotsiologik yondashuvlarni oʻz ichiga oladi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, Muqimiy oʻz ijodi orqali jamiyatning iqtisodiy qiyinchiliklarini, ayniqsa dehqonlar va kambagʻal qatlamlarning ogʻir ahvolini realistik va tanqidiy tarzda aks ettirgan. Uning satirik va hajviy asarlari ijtimoiy adolatsizlikka qarshi keskin norozilikni ifodalaydi. Maqola Muqimiy ijodining nafaqat badiiy qimmati, balki davrning ijtimoiy-iqtisodiy manzarasi uchun muhim tarixiy manba sifatidagi ahamiyatini ham taʼkidlaydi. Xulosa qilib aytganda, Muqimiyning asarlari oʻz davrining dolzarb iqtisodiy muammolarini chuqur tushunishga va ularga yechim izlashga undaydi.
References
Karimov I. A. Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Maʼnaviyat, 2008.
Muqimiy. Asarlar. – Toshkent: Sharq, 2004.
Abdullayev A. Muqimiy hayoti va ijodiyoti. – Toshkent: Fan, 1970.
Qayumov A. Muqimiy. – Toshkent: Gʻofur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1978.
Valixoʻjayev B. Muqimiy ijodining badiiy xususiyatlari. – Samarqand: Samarqand davlat universiteti, 2001.
Zohidov V. Oʻzbek adabiy tanqidi tarixi. – Toshkent: Fan, 1987.
Joʻrayev B. XIX asr oxiri – XX asr boshlari oʻzbek adabiyotida ijtimoiy-iqtisodiy masalalar. – Toshkent: Fan, 2010.
Sultonov I. Adabiyot nazariyasi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2005.
Hamroyev A. Muqimiyning hajviy mahorati. – Toshkent: Adabiyot, 2015.
Oʻzbek adabiyoti tarixi. Besh jildlik. 4-jild. – Toshkent: Fan, 1978.
Boboyev T. Adabiyotshunoslik asoslari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2002.
Gʻaniyev I. Fargʻona adabiy muhiti va Muqimiy. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2003.
Ziyoyev H. Z. Turkistonda Rossiya tajovuzi va hukmronligi tarixi. – Toshkent: Sharq, 1998.
Qudratullaev H. Muqimiy ijodida hajviy personajlar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018.
Karimov N. va boshqalar. Oʻzbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2013.





