DEVONU LUG‘OTIT TURK ASARIDA TIBBIY LEKSIKANING O‘RNI
Keywords:
Devonu lug‘otit turk, Mahmud Qoshg‘ariy, tibbiy leksika, xalq tabobati, dorivor o‘simliklar, qadimgi turkiy til, semantik tahlil, davolash, sog‘liq, em, ot, isriq, angduz.Abstract
Ushbu maqolada Devonu lug‘otit turk asarida uchraydigan tibbiy leksikaning o‘rni tahlil qilinadi. Asar muallifi Mahmud Qoshg‘ariy tomonidan keltirilgan “ot”, “em”, “ipruk”, “isriq”, “angduz” kabi so‘zlar misolida qadimgi turkiy xalqlarning davolash usullari va xalq tabobati yoritiladi.Tadqiqot davomida dori-darmon nomlari, shifobaxsh o‘simliklar, davolash jarayonini ifodalovchi fe’llar (“emladi”, “emlandi”, “o‘ngindi”) hamda sog‘liq bilan bog‘liq maqollar (“egir bo‘lsa, er o‘lmas”, “angduz bo‘lsa, at o‘lmas”) semantik jihatdan tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, asarda tibbiy leksika keng o‘rin egallagan bo‘lib, u o‘sha davrdagi xalq tabobati rivojlanganligini va tibbiy bilimlar asosan tabiiy manbalarga asoslanganini ko‘rsatadi. Mazkur leksik birliklar bugungi kunda ham tilshunoslik va tibbiyot tarixi uchun muhim ilmiy manba hisoblanadi.
References
Devonu lug‘otit turk – Mahmud Qoshg‘ariy, asar matni va lug‘at ma’lumotlari.
Korkmaz, Z. (2000). Turkic Medical Terminology: Historical Perspectives. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Tekin, T. (1995). Historical Linguistics of Turkic Languages. London: Routledge.
Poppe, N. (1965). Introduction to Altaic Linguistics. Wiesbaden: Otto Harrassowitz.
Golden, P.B. (1992). An Introduction to the History of the Turkic Peoples. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
Öztürk, A. (2010). “Folk Medicine in Turkic Cultures: Lexical Evidence.” Journal of Ethnopharmacology, 128(3), 623–632.





