BARQAROR TURIZM MARKETINGI: EKOLOGIK SERTIFIKATLAR VA “YASHIL” HAMKORLIK
Keywords:
barqaror turizm, yashil marketing, ekologik sertifikatlar, Green Key, GSTC, yashil hamkorlik, destinatsiya brendingi.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada barqaror turizm marketingining zamonaviy vositalari ekologik sertifikatlashtirish va “yashil” hamkorlik mexanizmlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda sayyohlarning ekologik toza xizmatlarga bo‘lgan talabi keskin oshdi. 2025 yilda global sayyohlarning 78 foizi barqaror turizm xizmatlarini tanlashga tayyorligini bildirgan. O‘zbekiston mehmonxona xo‘jaligida “yashil” sertifikatlar (Green Key, GSTC, LEED) ulushi hozircha 5 foizdan oshmaydi. Tadqiqotda statistik tahlil, qiyosiy tahlil, ekspert baholash va tizimli yondashuv usullari qo‘llanilgan. Natijada ekologik sertifikatlar turizm korxonalarining raqobatbardoshligini oshirishi, xalqaro bozorlarga chiqish imkoniyatini kengaytirishi va marketing samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. “Yashil” hamkorlik modellari – xalqaro ekologik tashkilotlar bilan sheriklik, qo‘shma marketing kampaniyalari va ko-brending loyihalari tahlil qilindi. Maqolada O‘zbekistonda barqaror turizm marketingini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi. (2026). “Barqaror turizm va ekologik sertifikatlashtirish: 2023–2025 yillar tahlili”. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. (2026). “Atrof-muhitni muhofaza qilish va turizm” hisoboti. Toshkent.
“Barqaror turizm va yashil iqtisodiyot” xalqaro konferensiya materiallari. (2025). Samarqand, 20–22 oktyabr.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi farmoni. 2023-yil 11-sentabr.
Qodirov, M. (2025). Barqaror turizm marketingini rivojlantirishda davlat-xususiy sheriklik. “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” jurnali, №4, 55–63.
Global Sustainable Tourism Council (GSTC). (2025). Annual Report 2025: Advancing Sustainable Tourism Worldwide. Washington D.C.: GSTC.
Rahmatullayev, A. (2024). Mehmonxona xo‘jaligida ekologik sertifikatlashtirishning iqtisodiy samaradorligi. “Turizm va mehmonxona biznesi”, №3(15), 34–42.
Fontaine, C. (2024). Green Marketing in Tourism: Strategies for Sustainable Development. London: Routledge.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). “O‘zbekiston mehmonxona xo‘jaligi” hisoboti. Toshkent.
Green Key International. (2026). Green Key Annual Report 2025. Copenhagen: Green Key.
Georgian National Tourism Administration. (2026). Sustainable Tourism Development in Georgia: Annual Report 2025. Tbilisi.
World Tourism Organization (UNWTO). (2025). Global Report on Sustainable Tourism 2025. Madrid: UNWTO.
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı. (2026). Yeşil Turizm Raporu 2025. Ankara: TGA.





