EMBRIONDAN KEYINGI RIVOJLANISHNING UMUMIY QONUNIYATLARI VA ATROF-MUHIT OMILLARINING TA'SIRI

Authors

  • Salimova Mubina Yunusovna,Daminov Akmal Oxunjonovich Toshkent davlat tibbiyot universiteti talabasi,ToshDTU, 1-son Gistologiya va tibbi biologiya kafedrasi dotsenti.

Keywords:

Embriondan keyingi rivojlanish, o‘sish, yetilish, atrof-muhit omillari, harorat, oziqlanish, fotoperiod, organizmning moslashuvi, rivojlanish plastikligi, fiziologik regulyatsiya.

Abstract

Embriondan keyingi rivojlanish deganda organizm hayot siklida embrional rivojlanishdan keyingi davr tushuniladi. Bu davr tuxumdan chiqish yoki tug‘ilishdan to voyaga yetguncha bo‘lgan barcha morfologik, fiziologik va xulqiy o‘zgarishlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu bosqich o‘sish bosqichlari, differentsiatsiya jarayonlari va omon qolish va reproduktiv muvaffaqiyatni ta'minlaydigan funktsional moslashuvlar bilan tavsiflanadi. Embriondan keyingi rivojlanishning borishiga nafaqat genetik dasturlar, balki harorat, namlik, yorug‘lik, oziqlanish va kimyoviy yoki biologik agentlar ta'siri kabi turli tashqi muhit omillari ham ta'sir ko‘rsatadi. Ichki rivojlanish mexanizmlari va tashqi muhit ta'sirlari o‘rtasidagi o‘zaro ta'sirni tushunish rivojlanish biologiyasi, ekologiya va tibbiyot sohalarida muhim ahamiyatga ega.

References

Gilbert, S. F., Barresi, M. J. F. Developmental Biology. 12th ed. Sunderland, MA: Sinauer Associates; 2021.

Alberts, B., Johnson, A., Lewis, J., et al. Molecular Biology of the Cell. 7th ed. New York: Garland Science; 2022.

Gilbert, S. F. Ecological Developmental Biology: Integrating Epigenetics, Medicine, and Evolution. Sunderland, MA: Sinauer Associates; 2017.

Balinsky, B. I. An Introduction to Embryology. 4th ed. Philadelphia: W.B. Saunders; 2016.

Schmidt-Nielsen, K. Animal Physiology: Adaptation and Environment. 6th ed. Cambridge: Cambridge University Press; 2020.

Raff, R. A. The Shape of Life: Genes, Development, and the Evolution of Animal Form. Chicago: University of Chicago Press; 2012.

Gilbert, S. F., Epel, D. Ecological Developmental Biology: The Environmental Regulation of Development, Health, and Evolution. Sunderland, MA: Sinauer Associates; 2009.

Roff, D. A. Life History Evolution. Sunderland, MA: Sinauer Associates; 2002

Downloads

Published

2026-04-06