YUQORI JAG‘ BO‘SHLIG‘I KISTASINI JARROHLIK USULIDA DAVOLASHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH

Authors

  • Djurayev J.A., Muhiddinov A.I., Soatov I. O. Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Otorinolaringologiya kafedrasi. Toshkent, O‘zbekiston

Keywords:

yuqori jag‘ bo‘shlig‘i kistasi, sun’iy intellekt, segmentatsiya, navigatsiya, endoskopik jarrohlik, LOR, klinik samaradorlik.

Abstract

 Yuqori jag‘ bo‘shlig‘i kistalari otorinolaringologik amaliyotda ko‘p uchraydigan benign patologik holatlardan biri bo‘lib, ularni jarrohlik yo‘li bilan davolashda anatomik orientirlarni aniq baholash, kista lokalizatsiyasini to‘g‘ri aniqlash va sog‘lom shilliq qavatni maksimal saqlab qolish muhim ahamiyatga ega. So‘nggi yillarda sun’iy intellektga asoslangan segmentatsiya, patologiyani avtomatik aniqlash, preoperatsion xavf xaritalash va navigatsion texnologiyalar sinonazal tasvirlarni talqin qilishda sezilarli istiqbol ko‘rsatmoqda. Adabiyotlarda maxillyar sinus patologiyasini AI yordamida aniqlash va segmentatsiya qilishda yuqori aniqlik qayd etilgan, biroq aynan yuqori jag‘ bo‘shlig‘i kistasini jarrohlik davolashda AI yordamidan foydalanishning klinik samaradorligi yetarli darajada o‘rganilmagan.

Tadqiqot Toshkent davlat tibbiyot universiteti ko‘p tarmoqli klinikasi LOR bo‘limida davolangan 120 nafar bemorda yuqori jag‘ bo‘shlig‘i kistasini jarrohlik usulida davolashda sun’iy intellektga asoslangan preoperatsion rejalashtirish va navigatsion qo‘llab-quvvatlashning klinik samaradorligini baholashdan iborat. Tadqiqot retrospektiv-qiyosiy dizaynda olib borilib, bemorlar 2 guruhga ajratildi: an’anaviy jarrohlik yondashuvi qo‘llanilgan guruh va AI-yordamchi preoperatsion tahlil bilan operatsiya qilingan guruh. Baholash mezonlari sifatida operatsiya davomiyligi, intraoperatsion qon yo‘qotish, kista devorini to‘liq olib tashlash ko‘rsatkichi, asoratlar, shifoxonada qolish muddati va erta retsidivlar olindi.

References

Linxweiler M, Mokry T, Caversaccio M, et al. Augmented reality-enhanced navigation in endoscopic sinus surgery: a prospective, randomized, controlled clinical trial. Laryngoscope Investig Otolaryngol. 2020;5(4):621-629.

Morgan N, Van Gerven A, Smolders A, de Faria Vasconcelos K, Willems H, Jacobs R. Convolutional neural network for automatic maxillary sinus segmentation on cone-beam computed tomographic images. Sci Rep. 2022;12:7523.

Choi H, Jeon KJ, Kim YH, Ha EG, Lee C, Han SS. Deep learning-based fully automatic segmentation of the maxillary sinus on cone-beam computed tomographic images. Sci Rep. 2022;12:14009.

Nobre ML, Sousa A, Almeida J, et al. Image guidance for endoscopic sinus surgery: systematic review and meta-analysis. Rev Assoc Med Bras. 2023;69(9):e20230544.

Ha EG, Jeon KJ, Choi H, Lee C, Choi YJ, Han SS. Automatic diagnosis of retention pseudocyst in the maxillary sinus on panoramic radiographs using a convolutional neural network algorithm. Sci Rep. 2023;13:2734.

Ozturk B, Taspinar YS, Koklu M, Tassoker M. Automatic segmentation of the maxillary sinus on cone beam computed tomographic images with U-Net deep learning model. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2024;281:6111-6121.

Bayrakdar IS, Elfayome NS, Hussien RA, et al. Artificial intelligence system for automatic maxillary sinus segmentation on cone beam computed tomography images. Dentomaxillofac Radiol. 2024;53:twae012.

Altun O, Özen DÇ, Duman ŞB, et al. Automatic maxillary sinus segmentation and pathology classification on cone-beam computed tomographic images using deep learning. BMC Oral Health. 2024;24:1208.

Petsiou DP, Spinos D, Martinos A, Muzaffar J, Garas G, Georgalas C. Effectiveness of artificial intelligence in detecting sinonasal pathology using clinical imaging modalities: a systematic review. Rhinology. 2025;63(4):448-462.

Uthman AT, Abouelenen H, Khan S, Bseiso O, Al-Rawi N. Diagnostic accuracy of artificial intelligence in the detection of maxillary sinus pathology using computed tomography: a concise systematic review. Imaging Sci Dent. 2025;55(1):1-10.

Ernst BP, Burck I, Schliwa S, et al. Photon-counting computed tomography of the paranasal sinuses improves intraoperative accuracy of image-guided surgery. Diagnostics (Basel). 2025;15(21):2777.

Shetty S, Talaat W, Al-Rawi N, et al. Accuracy of deep learning models in the detection of accessory ostium in coronal cone beam computed tomographic images. Sci Rep. 2025;15:8324.

Downloads

Published

2026-04-02